Naar overzicht

De opkomst van steden in de middeleeuwen

— 5 reacties

Middeleeuwse steden ontstonden op knooppunten van land- en waterwegen, of in de buurt van grafelijke centra als Leiden en Delft

De huidige steden in Zuid-Holland dateren bijna allemaal uit de middeleeuwen. Ze ontstonden op knooppunten van land- en waterwegen, of in de buurt van grafelijke centra, zoals Leiden en Delft. Omdat in de late middeleeuwen de mogelijkheden van bestaan op het platteland afnamen, trokken veel plattelanders naar de stad. In 1500 behoorde Holland tot de meest verstedelijkte gebieden van Europa.

Stadsrechten

In de loop van de twaalfde en vooral de dertiende eeuw kregen verscheidene plaatsen stadsrechten van de graaf. De inwoners konden daardoor zelf de openbare orde handhaven en bestuursmaatregelen (‘keuren’) uitvaardigen. De graaf behield een zekere invloed op het bestuur van de stad. De dertiende-eeuwse stadsbesturen bestonden alle uit een aantal schepenen, die jaarlijks door de graaf of heer werden benoemd. Meestal waren het er zeven of negen (Dordrecht); in Leiden waren er acht. Zij oefenden rechterlijke en bestuurlijke taken uit onder leiding van de door de graaf of heer aangestelde schout. Al deze functionarissen waren afkomstig uit een kleine kring van aanzienlijke burgers.

Het uiterlijk van de stad

De meeste steden werden omgeven door grachten en muren of wallen met wachttorens en poorten. Het stadsbestuur zetelde in het raadhuis en was verantwoordelijk voor andere openbare gebouwen, zoals de waag en de vlees- en vishal. De openbare gebouwen stonden meestal bij elkaar, in de buurt van de kerk. Samen vormden ze het politieke en economische centrum.

Van hout naar steen

In de vijftiende en zestiende eeuw ‘versteenden’ de Hollandse steden. Tot die tijd waren de meeste huizen van hout en waren alleen openbare gebouwen als de kerk en het stadhuis gemetseld. Onder meer vanwege het brandgevaar werden meer en meer woonhuizen uit steen opgetrokken.

Wat bleef was dat de kerk, het stadhuis en andere openbare gebouwen zeer representatief werden uitgevoerd om indruk te maken op bezoekers. In de late middeleeuwen gebeurde dat in de gotische stijl, in de zestiende eeuw in de stijl van de renaissance. Met het tonen van rijkdom hoopten de bestuurders vertrouwen te wekken en hun gezag te versterken.

5 reacties

Anoniem 28 januari 2022

Leuk geschreven!

eend 14 februari 2022

cool

Anonymous375 07 maart 2022

Heel interesant ik had het nodig voor school dus danku voor het schrijven.

dnf 17 maart 2022

ik hat het nodig voor school

Febe 15 juni 2022

Had dit echt nodig voor mijn examen van geschiedenis thx🫶🏻

Plaats een reactie

Verzenden

Ontdek meer

Heb jij een verhaal over de Zuid-Hollandse geschiedenis?

Welk verhaal mag volgens jou niet ontbreken op deze website? Deel je verhaal of tip met de redactie! Lees de voorwaarden en tips voor het schrijven van een verhaal.

Ontvang de laatste verhalen in je mailbox

Wil je op de hoogte gehouden worden van nieuwe publicaties? Abonneer je dan op onze nieuwsbrief!

Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van geanonimiseerde cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren en voor de analyse van onze website. Deze cookies kun je niet uitzetten. Bij het tonen en afspelen van YouTube video's worden cookies van derden geplaatst. Deze cookies van derden kun je wel uitzetten. Klik op "Akkoord" als je akkoord gaat met dit gebruik van cookies, klik op "Aanpassen" voor meer informatie en om zelf te bepalen welke cookies deze website plaatst.

Deze website maakt gebruik van geanonimiseerde cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren en voor de analyse van onze website. Deze cookies kun je niet uitzetten. Bij het tonen en afspelen van YouTube video's worden cookies van derden geplaatst. Deze cookies van derden kun je wel uitzetten. Klik op "Akkoord" als je akkoord gaat met dit gebruik van cookies, klik op "Aanpassen" voor meer informatie en om zelf te bepalen welke cookies deze website plaatst.