Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om filmpjes van YouTube te tonen en social mediaknoppen van Facebook, Twitter en Pinterest (third party cookies). Als je deze cookies niet wil, dan kun je dat hier aangeven. De betreffende functionaliteit wordt dan uitgeschakeld. Wij plaatsen zelf wel altijd functionele cookies voor de werking van onze website en (anonieme) analytische cookies om onze site te verbeteren.

Ontdek de verhalen van Zuid-Holland

Schilderkunst in de Gouden Eeuw

De Hollandse schilderkunst uit de Gouden Eeuw is wereldberoemd.

De Hollandse schilderkunst uit de Gouden Eeuw is wereldberoemd. Deze bekendheid dankt zij aan het bijzondere karakter en de kwaliteit van de kunstwerken, maar ook aan de enorme hoeveelheden waarin deze werden geproduceerd. De zeventiende-eeuwse Hollandse schilderkunst, met haar verscheidenheid in formaten, prijsklassen en typen, kent in de Europese kunst van die tijd haar weerga niet. De schilders zelf maakten destijds onderscheid tussen ‘extraordinare’ en ‘gemene’ schilders. Tot de laatste behoorden degenen die naamloos schilderijen produceerden. De extraordinare schilders waren zelfstandig gevestigde meesterschilders die met naam bekend waren.

Deze meesters kenden een zeer grote verscheidenheid, zowel in de techniek waarin zij werkten, als in de geschilderde thema’s. De bekendste extraordinare meester is Rembrandt van Rijn. Hij werd geboren in Leiden, begon daar zijn carrière, maar verhuisde al jong naar Amsterdam. In totaal vervaardigde hij ongeveer 600 schilderijen, 300 etsen en 2000 tekeningen. Naast een groot aantal zelfportretten, in totaal ongeveer 100, schilderde hij ook vele werken met Bijbelse thema’s. De eveneens in Leiden geboren Jan Steen (1626-1679) schilderde net als Rembrandt vele zelfportretten. Maar wellicht nog bekender zijn de levendige, chaotische huishoudelijke taferelen, die zo kenmerkend waren dat ‘een huishouden van Jan Steen’ een veelgebruikt gezegde is geworden.

undefined
Gerard Dou, Pijprokende man (Collectie Rijksmuseum)

De Hooch, Vermeer en fijnschilders
De schilder Pieter de Hooch (1629-1684, geboren in Rotterdam en onder meer werkzaam in Delft en Den Haag) werd beïnvloed door zijn tijdgenoot Jan Steen. De geschilderde interieurs van De Hooch zijn echter altijd schoon en opgeruimd, in tegenstelling tot die van Steen. De Hooch wordt vaak in een adem genoemd met de Delftse meesterschilder Johannes Vermeer. Beiden schilderden regelmatig vrouwen die in huis bezig zijn. Vermeers vroegste werk omvat een paar schilderijen met religieuze en mythologische thema’s, maar zijn beroemdste werken verbeelden het burgerlijke leven op een intieme manier. Tot de destijds allerduurste meesters behoorden de Leidse schilders Gerard Dou (1613-1675) en Frans van Mieris (1635-1681). Vanwege de ver doorgevoerde perfectie in de detaillering worden zij tot de ‘fijnschilders’ gerekend, een term die wordt gebruikt voor die Hollandse kunstschilders die streefden naar een zo natuurgetrouw mogelijke weergave van de werkelijkheid.

undefined
Het straatje van Johannes Vermeer (Collectie Rijksmuseum)

Tip: Plaatjes nodig? Je kunt afbeeldingen van schilderijen uit de collectie van het Rijksmuseum (o.a. Vermeer, Steen, Gerard Dou) downloaden vanaf de website Rijksstudio.  

Links

Reacties

  1. Leerling12581;-)

    Zijn er ook lijsten met verschillende soorten schilders?

    13 december 2011

  2. Redactie

    Hallo Leerling, wat voor soort informatie zoek je precies? Bedoel je met 'soorten schilders' landschapsschilders, portretschilders? Of schilders uit een bepaalde plaats? Een tip: op de website van de RKD (Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie) zijn verschillende databases te doorzoeken met veel informatie over kunstenaars, schilderijen etc. Zie www.rkd.nl

    13 december 2011

  3. Ik zoek informatie over hoe dat de schilderkunst tijdens de gouden eeuw nou zo bekend is geworden, de reden waarom dus.. Enig idee waar ik dat kan vinden?

    15 februari 2012

  4. Redactie

    Beste anoniem, vaak wordt een link gelegd met de welvaart in de Republiek in die tijd en het feit dat er grote groepen (burgerij, kooplieden) relatief welvarend waren. Met andere woorden: er was een grote markt voor schilderijen. Elders in Europa was het vooral de adel en de kerk die kunst kocht en dit zie je ook terug in de onderwerpkeuze van de schilderijen. Dat maakt dat de Hollandse kunst uit de Gouden Eeuw zo anders is dan die uit andere landen.

    16 februari 2012

  5. jeweetzelf

    wat koste een mooi schilderij in de gouden eeuw?

    12 februari 2013

  6. Redactie

    @Jeweetzelf Een aflevering van de tv-serie De Gouden Eeuw gaat over dit onderwerp, zie http://goudeneeuw.ntr.nl/krant/afleveringen/#/overzicht/9/

    13 februari 2013

  7. jeweetzelf

    Wat is een kort stukje voor een samenvatting van de kunst in de gouden eeuw? -geen filmpjes aub-

    18 februari 2013

  8. Redactie

    @Jeweetzelf Ons verhaal is niet kort genoeg? :-)

    19 februari 2013

  9. philip

    Ik heb nooit geweten dat al die schilders zo vroeg dood gingen.

    22 april 2013

  10. philip

    hadden de schilders ongeveer het zelfde leven als de burger toen en hoeveel koste zo'n schilderij toen?

    22 april 2013

  11. Redactie

    @Philip Dat is moeilijk te zeggen. De ene schilder zal meer in trek zijn geweest dan de ander. Zie ook de 2e alinea van het verhaal hierboven: er waren min of meer anonieme schilders, maar ook topkunstenaars.

    24 april 2013

  12. anoniem

    Hebben jullie ook een lijst van bekende schilderijen uit die tijd?

    18 maart 2014

  13. Redactie

    @anoniem Je bedoelt een soort 'Top 100 van de bekendste schilderijen uit de Gouden Eeuw' ? Nee, die is er niet. Zo'n lijst zou sowieso steeds veranderen. Zo werd Johannes Vermeer pas in de 19e eeuw 'ontdekt' als een van de grootste schilders van de Gouden Eeuw.

    24 maart 2014

  14. anoniem

    Hoeveel schilders waren er ongeveer in nederland in de gouden eeuw

    25 augustus 2014

  15. Redactie

    Tip: kijk eens op de website van het RKD, het Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis. Daar zijn diverse databases te doorzoeken, waaronder 'RKD artists', waar je kunt zoeken op o.a. tijdperk en plaats.

    26 augustus 2014

  16. anoniem

    Hallo redactie ik heb een vraagje enter Ik zoek informatie over verschillende schilderijen uit de Gouden eeuw Ik ben al eventjes op zoek maar ik kan het niet echt goed vinden hebben jullie tips van mij Met vriendelijke groet Ricardo van Es

    03 december 2014

  17. Redactie

    @Ricardo van Es Kun je je vraag toelichten? Om welke schilderijen gaat het?

    09 december 2014

  18. anoniem

    Beste, Ik moet een opstel schrijven over de schilderkunst uit de gouden eeuw en daarbij aandacht vestigen op het perspectief dat gebruikt werd in deze schilderijen. Weet u of hier ergens degelijke en betrouwbare informatie over te vinden is? Alvast bedankt!

    20 december 2014

  19. Redactie

    Wij hebben daar geen informatie over, maar wellicht heeft iemand anders een goede tip?

    05 januari 2015

  20. anoniem

    hoi ga naar www.degoudenmeeuw.jimdo.com voor meer uitleg waar alles wel duidelijk op staat. gewoon doen

    09 januari 2015

  21. Redactie

    Leuke site hoor, goed gedaan!

    12 januari 2015

  22. anoniem

    Waaraan is een schilderij uit de gouden eeuw te herkennen

    12 januari 2015

  23. anoniem

    en wat is trouwens het verband tussen de bouw van de grachtengordel en het handelskapitalisme? want ik kan het nergens vinden.

    12 januari 2015

  24. Redactie

    Tip: zie bovenstaande reacties, daar is al veel informatie te vinden. De grachtengordel was een uitbreiding van de stad en werd gebouwd door rijke kooplieden en regenten die mooi wilden wonen.

    13 januari 2015

  25. anoniem

    hallo, ik moet een presentatie houden over het schilderij de dam te amsterdam 1666. maar wat voor kenmerken staan er op dat doek van de gouden eeuw?

    13 januari 2015

  26. anoniem

    hoi, ons school doet mee aan een congres, iedereen heeft een thema(wij hebben een cultureel centrum in de gouden eeuw)Daarbij moet iedereen een spreker regelen. Mijn vraag is nu of jullie mensen tot beschikking hebben over sprekers die iets meer kunnen vertellen hierover. groetjes Melle

    09 februari 2015

  27. Redactie

    @Melle Tip: is er een museum bij jullie school in de buurt waar ze kunst uit de Gouden Eeuw hebben? Bv. Museum Gouda of het Dordrechts Museum? Wie weet kunnen zij je verder helpen of zijn ze bereid om iets te komen vertellen over hun collectie? Succes!

    10 februari 2015

  28. anoniem

    hallo, voor een opdracht voor school moet ik 10 schilderijen opzoeken die gaan over hetzelfde genre. Weet iemand een aantal genres die veel informatie tot hun beschikking hebben en waar veel over te vertellen is (dit genre moet dus redelijk vaak voorkomen in gouden eeuw en was een belangrijk onderwerp in de schilderkunst).

    09 mei 2015

  29. anoniem

    ik moet weten hoe de schilderkunst in de gouden eeuw zo belangrijk is geworden. kunnen jullie me daar bij helpen?

    11 oktober 2015

  30. anoniem

    ik wil weten wie er het bekends waren voor een presentatie in het rijks museum maar ik hoef niet die hele verhalen daar bij. kunnen jullie ook zo´n lijst maken

    12 oktober 2015

  31. Redactie

    We kunnen helaas niet iedereen op weg helpen met zijn of haar huiswerk. Zie ook vooral de al eerder gegeven tips. Succes! :-)

    13 oktober 2015

  32. anoniem

    hoe duur waren de schilderijen in die tijd

    10 december 2015

  33. anoniem

    Hallo welke 4 onderwerpen werden in de republiek geschilderd

    21 december 2015

  34. anoniem

    wat is het grootste verschil tussen de 17e eeuwse kunst en kunst van nu?

    23 december 2015

  35. anoniem

    Hallo, wat is de reden dat Johannes Vermeer en zijn schilderijen belangrijk waren voor de Gouden eeuw? groeten Anouk

    31 januari 2016

  36. anoniem

    kunt u vertellen wat de kunststroming was van Rembrandt ?

    01 maart 2016

  37. anoniem

    Ik moet voor school een onderzoek doen naar de rol van de kunstenaar in de 17e eeuw in de Republiek en in de 17e eeuw in Engeland. Weet u misschien goede informatiebronnen waar ik hierover wat kan vinden? Alvast bedankt voor de moeite!

    12 maart 2016

  38. anoniem

    bestaan er ook amsterdamse schilders want ik kan er geen vinden

    06 mei 2016

  39. anoniem

    Welke site kan ik gebruiken als ik iets wil weten over de kunst van de gouden eeuw

    16 mei 2016

  40. anoniem

    Wat zijn nou de duidelijke kenmerken van schilderijen uit de gouden eeuw?

    02 juni 2016

  41. anoniem

    Hallo vragenstellers. Ten eerste waren schilderijen destijds spotgoedkoop. Er was veel vraag omdat de mensen zich meer en meer in huizen ophielden en de natuur op afstand. Schoonheid was een eerste onderwerp, evenwicht idem. Hoeveel schilders? Leiden kende er een zevental, waaronder de jonge Rembrandt. De meeste van hen had leerlingen, die veel onderdelen verzorgden. Veel schilders klusten er wat bij zoals handel in tulpenbollen. Het interessante is, dat schilderkunst aangeeft hoe in die tijd werd gedacht en geleefd. Daarom zien we radicale veranderingen rond het werk van constructivisten. Het interessantste werk uit de 20ste eeuw was dat van Newman, Who's Afraid of Red, Yellow and Blue III. De spanningen uit die decennia zijn er op afgebeeld, abstract. Succes, Bud Oostrom.

    04 juli 2016

  42. Redactie

    @Bud Oostrom Dank voor je aanvulling. Fijn dat er naast de vele vragenstellers ook mensen zijn die hun kennis delen ;-)

    07 juli 2016

  43. anoniem

    Wij zouden voor een presentatie graag wat informatie krijgen over vrouwelijke schilders in de gouden eeuw.

    13 september 2016

  44. Redactie

    Leuk onderwerp! Een bekende naam is Judith Leyster, over haar is vrij veel informatie te vinden online.

    13 september 2016

  45. anoniem

    wat is klassieke realisme

    18 december 2016

  46. anoniem

    Welke soorten schilderkunsten waren er in de gouden eeuw?

    09 februari 2017

  47. Redactie

    Bedoel je met 'soorten' verschillende genres? Dan zou je kunnen denken aan portretten, landschappen, stillevens etc. Op Wikipedia staat een uitgebreid artikel hierover ( Nederlandse schilderkunst in de Gouden Eeuw)

    10 februari 2017

  48. anoniem

    Hoe werd je schilder in de gouden eeuw?

    26 maart 2017

  49. Redactie

    Leuke vraag! Ik denk dat je in de leer ging bij een schilder, maar wie weet zijn er anderen die hier meer over weten.

    27 maart 2017

  50. anoniem

    Hoi, voor iedereen die zich afvraagd hoe de schilderkunst nou zo bekend is geworden, ik heb 'denk ik' het antwoord. Het kwam vooral omdat Nederland in de gouden eeuw erg rijk was en de mensen in ons land dus ook. Ze hielden geld over en besteden dit vaak aan de inrichting van hun huis (bijvoorbeeld schilderijen dus) Omdat de mensen in ons land veel geld hadden hadden ze dus ook het geld om dure schilderijen te kopen, en kwamen er steeds meer schilders naar Nederland om hun schilderijen te verkopen en om weer nieuwe schilderijen te maken. Doordat er zoveel schilders in Nederland waren kwamen er ook beginnende schilders naar Nederland om het te leren. En werd het aantrekkelijker voor mensen om de schilderkunst te proberen. xx Sanne van der Schaar

    29 maart 2017

  51. anoniem

    oké bedankt

    31 maart 2017

  52. Redactie

    @Sanne Dank voor je bijdrage!

    03 april 2017

  53. anoniem

    Beste, Ik moet een werkje maken voor school. Ik vroeg me af wat het meest typerende historieschilderkunstwerk is van de 17e eeuw.

    22 april 2017

  54. Redactie

    Als het om een historisch onderwerp gaat, wat dacht je van De samenzwering van de Bataven onder Julius Civilis van Rembrandt? Wie heeft er nog meer suggesties?

    24 april 2017

  55. anoniem

    Hallo, ik zoek naar een "gouden eeuw" schilderij waar ook een appeltaart op is afgebeeld. Google noemt 1626 als jaar talk ... maar google kan het schilderij zelf niet eenvoudig vinden?

    30 juni 2017

  56. Redactie

    Heb je al eens gekeken op Rijksstudio.nl, de website van het Rijksmuseum? Ook op de website van de RKD zijn diverse databases met kunstwerken te doorzoeken.

    03 juli 2017

  57. anoniem

    Waarom was het genre portretten zo populair ten tijde van de Republiek?

    01 december 2017

  58. Redactie

    Het werd bijzonder chic gevonden om jezelf en je familie te laten portretteren. Naar verluidt maakte de kwaliteit van het portret niet eens zoveel uit, maar ging het er vooral om dát je werd geschilderd.

    04 december 2017

  59. anoniem

    Hoi, zou iemand mij meer kunnen vertellen over de "gemene", anonieme schilders? Ik kan er moeilijk meer informatie over vinden. Alvast bedankt!

    25 december 2017

  60. anoniem

    Waarom zijn schilderijen van meester schilders zo duur?

    03 januari 2018

  61. anoniem

    welke genres en opdrachtegevers had de nederlandse kunst wat bijvoorbeeld de franse kunst niet had?

    04 januari 2018

  62. anoniem

    Hoe zijn schilderijen ontstaan en info over vincent van Gogh zou fijn zijn :)

    31 januari 2018

  63. Redactie

    Vincent van Gogh leefde niet in de Gouden Eeuw, vandaar dat we hem hier niet noemen. Overigens heeft hij wel een tijdje in Den Haag gewoond, dus wél een link met Zuid-Holland :-)

    31 januari 2018

  64. anoniem

    Waarom werd er in de gouden eeuw veel kunst gemaakt met propaganda? Met name over geloof (Katholieken en protestanten. Dit i.v.m. iconografisch onderzoek over De zielenvisserij

    18 februari 2018

  65. Redactie

    Als je kijkt naar de geschiedenis van de Opstand en de rol van het protestantse geloof in de identiteit van de nieuwe Republiek kun je je er wel iets bij voorstellen dat er ook in de kunst werd 'doorgepraat' over dit onderwerp.

    20 februari 2018

  66. anoniem

    wat voor gereedschap gebruikten schilders in die tijd/

    15 maart 2018

  67. anoniem

    en welke werkwijze en techniek en op welke manier is de olieverf gebruikt in de Allegorie op de schilderkunst

    15 maart 2018

  68. anoniem

    ik heb een vraagje de schilderijen zijn kenmerkend voor Nederland in de 17e eeuw. maar waarom niet in andere landen?

    22 maart 2018

  69. Redactie

    In de Republiek waren er veel machtige en rijke burgers, in veel andere landen waren adel en geestelijkheid de voornaamste opdrachtgevers.

    23 maart 2018

  70. anoniem

    Why were still life paintings so popular in the Netherlands in the 17th century?

    05 april 2018

  71. Redactie

    Interesting question. It is often suggested that such paintings are symbolic and meant to convey a (moralistic) message.

    05 april 2018

  72. anoniem

    De reden waarom de gouden eeuw is ontstaan, ligt in het feit dat de handel met Indie zo goed ging en toen is de eerste beurs in Amsterdam opgericht. Door de molens op de Zaanse schans, die de planken zaagden voor de bouw van schepen ging dus sneller. Dus meer schepen naar Indie.

    20 augustus 2018

  73. anoniem

    Dat over die molens heb ik geschreven Harry Muilman. Voor vragen mail naar waterbase.worldwide@gmail.com

    20 augustus 2018

  74. Redactie

    @Harry Muilman Dank voor je bijdrage, elders op onze site kun je meer lezen over de oprichting van de VOC in 1602, waarbij de krachten van alle bestaande compagnieën werden gebundeld.

    21 augustus 2018

  75. anoniem

    Wat is het verband tussen welvaartsgroei en schilderkunst?

    24 september 2018

  76. Redactie

    Hoe meer welvaart, hoe meer koopkracht (en ruimte voor niet-noodzakelijke luxe goederen en diensten).

    25 september 2018

  77. anoniem

    Hallo redactie, ik schrijf voor geschiedenis een werkstuk over de kunst in de Gouden Eeuw. Weet u met welke aspecten de populariteit van kunst samenhangt? Zelf had ik de toegankelijkheid, prijzen en onderwerpen bedacht. Ik moet namelijk deelvragen maken die samen verklaren waarom de schilderkunst zo populair was. Groetjes, een leerling.

    26 september 2018

  78. Redactie

    Ha leerling, ik denk dat je uit bovenstaande vragen en reacties veel nuttige input kunt halen. Succes!

    27 september 2018

  79. anoniem

    wat is de verband tussen welvaartsgroei en schilderkunst

    11 oktober 2018

  80. Redactie

    Dit is toch wel redelijk vaak uitgelegd in bovenstaande reacties zou je zeggen :-)

    11 oktober 2018

  81. anoniem

    Ik heb een vraag die ik eerdaags op mijn toets ga krijgen maar ik vind het nergens op internet...... Waarom vinden we schilderijen uit de gouden eeuw nog steeds mooi?

    04 november 2018

  82. Redactie

    Dit lijkt me bij uitstek een vraag om zelf eens over na te denken. Want waarom vind je iets mooi of juist niet?

    05 november 2018

  83. anoniem

    wat zijn de kenmerken van de schilderijen van de giuden eeuw?

    16 november 2018

  84. anoniem

    hallo, hebben jullie misschien ook een lijst met verschillende kunststromingen (impressionisme etc.) of weten jullie een andere goede site waar ik deze kan vinden alvast bedankt

    06 januari 2019

  85. Redactie

    Op Wikipedia kun je een lijst met verschillende kunststromingen vinden. Succes!

    09 januari 2019

  86. anoniem

    Waarom was het laten schilderen van een portret in de 17e eeuw zo populair?

    28 januari 2019

  87. anoniem

    Beste, hoe werd de waarde van een 17e eeuws schilderij vastegesteld? Groeten

    08 februari 2019

  88. Redactie

    Interessante vraag, weet iemand hier meer over? Ik stel me zo voor dat bepaalde genres meer status hadden en dus duurder waren?

    13 februari 2019

  89. anoniem

    wat is de top 12 schilderen uit de gouden eeuw?

    04 juni 2019

  90. anoniem

    ik wil het graag snel weten voor een project

    04 juni 2019

  91. Redactie

    Nu te laat zeker? ;)

    20 juni 2019

Plaats reactie

Om spam te voorkomen, stellen wij u een eenvoudige vraag. Vult u alstublieft het antwoord hieronder in.