Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om filmpjes van YouTube te tonen en social mediaknoppen van Facebook, Twitter en Pinterest (third party cookies). Wij plaatsen zelf ook cookies om onze site te verbeteren. Als je deze cookies niet wil, dan kun je dat hier aangeven. De betreffende functionaliteit wordt dan uitgeschakeld.

Ontdek de verhalen van Zuid-Holland

Geschiedenis van Nieuwkoop

De eerste schriftelijke vermelding van de plaatsnaam Nieuwkoop dateert uit 1282. Volgens een legende werd Nieuwkoop in het begin van de twaalfde eeuw gesticht door een groep zigeuners, die vanwege een gebroken wagenwiel niet verder konden reizen en besloten zich op deze plaats te vestigen.  Het gebroken rad komt terug in het gemeentewapen, maar in werkelijkheid is het dorp Nieuwkoop ontstaan als een gemeenschap van veenontginners, die de moerasachtige woestenij hier hebben omgevormd tot weiland en akkers. Tot de gemeente Nieuwkoop behoren sinds 1 januari 2007 ook de kernen Ter Aar, Nieuwveen en Zevenhoven.

De inwoners van Nieuwkoop leefden vooral van de landbouw en veeteelt. Vanaf de zestiende eeuw werd het turfsteken echter de belangrijkste bron van inkomsten. Doordat veengronden massaal werden afgegraven ontstonden er grote en diepe plassen, beter bekend als de Nieuwkoopse plassen. Dit veroorzaakte veel wateroverlast. In de zeventiende eeuw werd de waterhuishouding in het gebied sterk verbeterd door de bouw van molens en sluizen en aan het aan het einde van de achttiende eeuw werd besloten tot de droogmaking van een gedeelte van de plassen. De resterende plassen vormen inmiddels een belangrijk recreatiegebied. In de twintigste eeuw breidde Nieuwkoop zich sterk uit. Sinds 1950 verdrievoudigde het aantal inwoners van de gemeente bijna.

Geschiedenis Nieuwveen, Zevenhoven
Het leven in Nieuwveen en Zevenhoven werd grotendeels bepaald door het aanwezige veen. De eerste bewoners vestigden zich aan het einde van de elfde eeuw op de pas ontgonnen veenlanden en leefden vooral van akkerbouw en veeteelt. Rond 1300 werd begonnen met het afgraven van veen en al snel legde de bevolking zich hierop toe. In de steden was namelijk veel vraag naar veen, dat in gedroogde vorm een zeer bruikbare brandstof is. Aanvankelijk werden alleen de bovenste lagen afgegraven, maar door de uitvinding van de baggerbeugel rond 1530, kon ook het veen beneden de waterspiegel worden opgebaggerd. Dit wordt ook wel slagturven genoemd. Het turfsteken had ook nadelige effecten. Er onstonden grote, diepe waterplassen, die tegen het einde van de achttiende eeuw, tegen hoge kosten, moesten worden drooggelegd. Dankzij deze Nieuwkoopse en Zevenhovense polders kon de bevolking zich (weer) toeleggen op akkerbouw en veeteelt. Tot op de dag van vandaag overheerst de agrarische sector in het gebied.

undefined

Geschiedenis Ter Aar, Langeraar, Papenveer, Korteraar
Verwarrend genoeg heette het huidige dorp Ter Aar vroeger Langeraar. Langeraar werd in 1788 na een dijkdoorbraak bij het Braassemermeer weggevaagd en elders opnieuw opgebouwd, nabij de inmiddels naar dit dorp vernoemde Langeraarse Plassen. Op de plaats van het oude Langeraar werd later toch weer een dorp gebouwd, dat nu de naam Ter Aar draagt en dat vroeger vooral bekend was om zijn vele inmakerijen, voor onder andere zilveruitjes, appelmoes en augurken.

Het dorp Papenveer dankt zijn naam aan een veerboot over de Aar. In 1822 werd de katholieke kerk in Korteraar opgeheven, zodat de katholieken uit dit dorp in Langeraar naar de kerk moesten. Hiervoor moesten deze 'papen', wat een scheldwoord was voor katholieken, gebruik maken van een veer. Papenveer had vroeger veel groenteveilingen; de stoomtrein van Amsterdam naar Alphen aan den Rijn had zelfs een speciale aftakking om groenten af te halen in Papenveer. Inmiddels bestaan noch de spoorlijn, noch de veilinghallen meer.

Links

Reacties

  1. A. van Tol

    Papenveer. De veilinghallen bestaan nog steeds. Ze doen nu dienst als bedrijfsgebouwen van een watersport, sloepen, centrum

    04 maart 2011

  2. Redactie

    @ A. van Tol, bedankt voor uw opmerking. Leuk dat de veilinghallen nog bestaan. Ik ga navraag doen bij de Cultuurhistorische Vereniging Ter Aar om te kijken hoe we de tekst het beste zouden kunnen aanpassen.

    07 maart 2011

  3. Redactie

    Update: binnenkort ontvangen we van de Cultuurhistorische Vereniging Ter Aar een nieuwe tekst.

    13 april 2011

  4. cees smits

    L.S. Verzamelt u ook oude familiefoto's, c.q. schoolfoto's etc? hg Cees smits

    01 maart 2012

  5. Redactie

    @Cees Smits, Wij hebben zelf geen collectie, dus als u een goed plekje zoekt voor origineel materiaal kunt u het beste contact opnemen met het archief bij u in de buurt (voor Nieuwkoop is dat Streekarchief Rijnlands Midden) of met het plaatselijke historische genootschap. Wat betreft deze website: een bijzondere (digitale) foto met daarbij wat extra informatie - bij voorbeeld over de link met de lokale geschiedenis - is altijd van harte welkom. Die kunt u mailen naar redactie@geschiedenisvanzuidholland.nl.

    01 maart 2012

  6. anoniem

    Het is inmiddels 4 jaar geleden dat de tekst voor de veilinghallen van Papenveer aangepast zouden worden? L.P. van Kessel

    09 november 2015

  7. Redactie

    @L.P. van Kessel Dank voor uw oplettendheid, dat houdt ons scherp! Helaas hebben we de beloofde aangepaste tekst nooit ontvangen, voor zover ik kan nagaan. Concrete suggesties (=nieuwe alinea of zin) zijn van harte welkom, mail ze naar redactie@geschiedenisvanzuidholland.nl

    10 november 2015

  8. anoniem

    Ik ben op zoek naar fotos van park zomerlust in het begin. Dus ergens rond 1969/1970. Heeft iemand die of weet iemand waar ik die kan vinden ??

    04 januari 2019

  9. Redactie

    @anoniem: Misschien zitten er in het streekarchief oude foto's van het park (https://gemeentearchief.alphenaandenrijn.nl/). Succes met de zoektocht!

    09 januari 2019

Plaats reactie

Om spam te voorkomen, stellen wij u een eenvoudige vraag. Vult u alstublieft het antwoord hieronder in.