Naar overzicht

Herinneringen aan klooster de Goede Herder in Zoeterwoude

Marloes Wellenberg
— 212 reacties

Hoe een foto uit 1975 van een inmiddels gesloopt klooster een stortvloed van reacties opleverde. “Mijn moeder heeft hier een deel van haar jeugd doorgebracht. Ze wilde er nooit veel over zeggen, maar het was een vreselijke tijd.” Inmiddels is bekend dat zeker 15.000 meisjes en vrouwen in Nederland dwangarbeid verrichtten in wasserijen en naaiateliers van de zusters van de Goede Herder.

Foto’s en archiefstukken die iets vertellen over alle plaatsen in Zuid-Holland, dat was het idee toen deze website in 2007 werd gelanceerd. Voor Zoeterwoude werd dat onder meer onderstaande foto, uit de collectie van Erfgoed Leiden en Omstreken, een beeld van de achterzijde van klooster De Goede Herder anno 1975, gefotografeerd door J.C. Postel, vanaf de Industrieweg.

De foto werd vergezeld van een korte beschrijving: Dit nonnenklooster was gesticht in 1860 en behoorde tot de oorspronkelijk Franse congregatie van ‘Onze-Lieve-Vrouw van Liefde des Goeden Herders van Angers’. Deze orde stelde zich onder meer ten doel jonge vrouwen te behoeden voor prostitutie. In 1899 verrees hier dan ook een groot internaat voor moeilijk opvoedbare meisjes. In 1972 zijn de laatste nonnen er vertrokken. Links de karakteristieke toren van de rooms-katholieke Meerburgkerk.

Een onopvallende foto en een bescheiden beschrijving. Lange tijd wees niets erop dat dit verhaal zou uitgroeien tot één van de pagina’s met de meeste reacties op onze website. Dat veranderde toen Lies Visser in oktober 2013 een bericht achterliet. “Als ik dit zie kan ik alleen maar misselijk worden”. Vissers was een oud-leerlinge van het internaat en had daar geen goede herinneringen aan, dat was wel duidelijk.

Zij bleek niet de enige. Er reageerden meer oud-leerlingen, met vergelijkbare verhalen. Ook familieleden reageerden. “Mijn moeder heeft daar een deel van haar jeugd door gebracht. Veel wilde ze er nooit over kwijt maar [zij] heeft daar een vreselijke tijd gehad, dat hebben wij haar kinderen wel begrepen” (anonieme reactie, september 2015). Uit een andere reactie uit 2016: “Mijn moeder heeft daar gezeten eind jaren 50. De tranen staan in mijn ogen als ik denk aan de verhalen die ze daar over verteld heeft.”

Bep, in een reactie uit januari 2016, concludeert dat het verblijf in De Goede Herder “voor heel veel meisjes een traumatische ervaring” was. “Aan de tijd die ik verplicht zat in de Goede Herder, in de jaren 1962-1967, heb ik zeker geen positieve herinnering. Er mocht niet zoveel, ook moest je een opleiding volgen die je niet wilde en als je niet deed wat er verlangd werd ging je naar de cel met alleen een bed. Als je geluk had mocht je ook nog in het kamertje ernaast met tafel en stoel en tralies voor de ramen. Verder mocht je niets en moest je over je zonde nadenken. Ook mocht je vaak niet je eigen naam houden en werden er zeker geen achternamen vermeld zodat je elkaar na het verlaten [van het internaat] niet terug kon vinden.”

Anita Suuroverste reageert op het verhaal van Bep. “Ik heb er gezeten rond 1965.” Ze herinnert zich een isoleercel, “met alleen het grote tijdschriftenblad uit 1918.” Van ellende ging ze dan maar auto’s tellen die in de verte voorbij reden, vertelt ze. Ze wil ook nog wat rechtzetten. “Ik heb het altijd heel storend gevonden dat wordt gezegd dat daar moeilijk opvoedbare meisjes zaten, soms zelfs dat het meisjes waren die stalen of in de prostitutie zaten. Het waren meisjes (en daar ben ik er ook één van, wiens ouders niet in staat waren goed voor ons te zorgen door allerlei omstandigheden.” Anita meldt dat zij met nog een ander meisje de laatste leerlingen van het internaat was. “Ik werd overgeplaatst naar de Goede Herder in Almelo”.

Sommige vrouwen die reageren hebben vooral veel vragen. “Ik heb rond 1965 in Zoeterwoude gezeten. Weet iemand misschien nog wat we daar overdag deden? Gingen we naar school? Werkten we in de wasserij? Mijn herinneringen zijn helemaal geblokt. Wel weet ik nog dat ik bij een donkere non in de unit zat, ik herinnering mij de slaapzaal met chambrettes, de kerkdiensten, de tuin , de units, etc etc maar niets over wat wij daar deden. Het was een akelige tijd daar met als enig lichtpuntje moeder overste ( waarvan ik de naam ook kwijt ben, zij was lief voor mij, ik moest vaak op gesprek komen bij haar, ze gaf me dan een sigaretje.” (anonieme reactie, 2018)

Anderen hebben nog scherpe herinneringen aan de dagelijkse gang van zaken in het internaat. “De dag indeling van de Goede Herder internaten waren ongeveer gelijk. Ik zat in Almelo. Er waren drie naaiklassen en een kleine naaiklas. Een lingeriekamer waar lingerie wat stuk was werd gemaakt van het hele tehuis. Een strijkkamer, waar het goed gestreken werd. En een wasserij. (…) In Zoeterwoude was het ook nog de hele dag knoopgaatjes maken. Wel 100 per dag. En borduurwerk op bestelling. Hard werken en geen cent betaald gekregen. Onderwijs? Nee, je kon een naaicursus volgen, dan kon je nog harder werken en werd er nog meer op je verdiend. (…) We naaiden voor het Koninklijk Huis ( de linnenuitzet van Margriet), er werd ook gewassen voor het Koninklijk Huis en gewerkt voor Peek en Cloppenburg, Vroom en dreesmann, Seahorse, voor ziekenhuizen en Defensie.”(anonieme reactie, 2018)

In meer reacties wordt verteld dat de leerlingen van de zusters een andere naam kregen. “Je identiteit klopte niet. Ik kreeg de naam Perrie. Omdat mijn moeder in de prostitutie zat, of had gezeten, werd mij verteld dat het zonde was om over jongens na te denken. Ik was daar beland vanuit een ander kindertehuis.” (anonieme reactie uit januari 2017).

“Ik heb in Leiderdorp gezeten van ‘64 tot ‘68 bij zuster Maria in de groep en heb mij vaak heel eenzaam en verdrietig gevoeld. Je mocht er geen vriendinnen hebben je moest altijd met z’n drieën zijn. 1x in de week op woensdag avond kregen wij een kopje thee en op zondag een sinaasappel bij het eten. (…) Ik heb daar in de wasserij gewerkt en heb hele dagen staan strijken. het ergste vond ik dat als we 1 x in de week gingen douchen en ik geen shampoo had je haren moest wassen met opgeklopte groene zeep. ja ook ik heb er een hele nare tijd vooral de eenzame opsluitingen waren erg.”(reactie uit 2018)

Ik heb mij vaak heel eenzaam en verdrietig gevoeld

Er zijn ook vrouwen die positief terugkijken op hun verblijf. “Mijn moeder Mietje Jassen, is daar geweest in de oorlogstijd van 1943 tot 1946. Zij had het in die periode erg goed gehad. Mijn moeder heeft er leren breien en heeft daar kostuumnaaister gehaald. Zijn er nog mensen die haar kennen uit die tijd? Leida was de naam die de nonnen haar gegeven hadden.” (anonieme reactie uit december 2015)

In de reacties werden over en weer herinneringen uitgewisseld. “Ik heb ook in de Goede Herder gezeten en heb een mooie herinnering aan moeder Magdalena. Ik zat in de groep van zuster Franciska, een Rotterdamse non, wie zat daar ook bij tussen de jaren 65 - 68 ongeveer. Groetjes Joke” (reactie uit 2016). “Hallo Joke, dan heb je daar in de zelfde groep gezeten als ik. Zuster Franciska was inderdaad een Rotterdamse. (…) Er zat ook een zuster in de groep die het altijd benauwd had, Agnes of Agatha of zoiets. En dan had je Alie uit Limburg, en Greetje, en moeder Magdalena gaf balletles. Er was een Geesje uit Amsterdam, Dinie die in de wasserij werkte en Wil, ook uit Rotterdam.”(reactie uit 2016)

Naast het delen van herinneringen waren velen op zoek naar meer informatie. “Op een gezinskaart van de familie van mijn moeder vond ik een aantekening dat zij in 1917 in bovengenoemd gesticht was opgenomen. Op welke manier vind ik meer info?” (reactie uit 2014) Of: “ik wil graag meer info over mijzelf. Ik verbleef daar een paar jaar in de zestiger jaren.”(anonieme reactie uit 2014). “Ik ben op zoek naar gegevens van mijn vaders zuster, Anna Cornelia Martina Werner. Zij heeft van 1936 tot 1937 in de Goede Herder gezeten.”

“Ik hoop ooit te kunnen achter halen waarom mijn moeder als meisje van 12 of 13 jaar oud in De Goede Herder in Leiderdorp/Zoeterwoude terecht is gekomen. Zelf wist zij dat ook niet. Nu denk ik vaak als ik al die verhalen hier lees of elders op internet: Wat moet je in hemelsnaam gedaan hebben om daar terecht te komen? Wat had zij gedaan dat zij daar heen moest. En wie besliste dat?”(anonieme reactie, 2018)

Het blijkt lastig meer informatie te vinden over de oud-leerlingen. De archieven van het klooster zijn niet overgebracht naar een openbare archiefinstelling. Anders dan bij overheidsorganisaties is dat namelijk niet verplicht voor organisaties als familiebedrijven of religieuze instellingen. Het Erfgoedcentrum Kloosterleven in Brabant beheert archieven van een groot aantal religieuze ordes, maar de archieven van de Goede Herder zitten daar helaas niet bij.

In principe is de orde zelf verantwoordelijk voor hun archief en is het niet mogelijk om zonder hun medewerking inzage te krijgen. Sowieso is het niet duidelijk of het archief uit Zoeterwoude überhaupt nog bestaat en zo ja, wat er eventueel bewaard is. Het is denkbaar dat financiële informatie over de exploitatie van het klooster wel bewaard is en dat, om eens wat te noemen, informatie over leerlingen na verloop van tijd is vernietigd. Daarbij spelen overigens niet per se kwade bedoelingen. Ter vergelijking: Een voetbalvereniging die besluit hun archief over te dragen aan het gemeentearchief, kan ook besluiten om wél de notulen van bestuursvergaderingen, huurcontracten en informatie over aanstellingen van de coaches te bewaren en niet inmiddels verouderde ledenlijsten met namen en telefoonnummers.

Wat is er dan wél te vinden? In een post op het Stamboomforum tipt iemand het boek Naar de overkant van Rita Pieterse Zwetsloot voor informatie over het klooster in de Tweede Wereldoorlog. Het boek gaat over de bevrijding van Zoeterwoude en Leiderdorp en is tweedehands goed verkrijgbaar. Een ander boek dat werd getipt is Stil in mij, overleven bij de nonnen (2014), van Daniëlle Hermans en Esther Verhoef. Het bevat getuigenverslagen van slachtoffers van misbruik en geweld door nonnen, waaronder nonnen van de Goede Herder.

Een andere tip, van een bezoeker van onze site, is nuttig voor (familie van) oud-leerlingen die tot 1939 in de Goede Herder verbleven. Op de website van Erfgoed Leiden en Omstreken zijn de bevolkingsregisters van Zoeterwoude toegankelijk gemaakt, met hulp van vrijwilligers van vereniging oud-Zoeterwoude. Leerlingen van het internaat vestigden zich in de gemeente Zoeterwoude en dat werd op het gemeentehuis vastgelegd. Het maakt het mogelijk uit te zoeken hoe lang een leerling in het internaat verbleef, waar zij vandaan kwam en, bij uitschrijving, waar ze naar vertrok.

In 2017 startten oud-leerlingen een (besloten) Facebookgroep voor oud-bewoonsters van alle tehuizen van de Goede Herder in Nederland, waar steeds meer oud-bewoonsters zich meldden. Initiatiefneemster Els plaatste de volgende oproep op onze site: “We hebben al 10 leden en zijn druk bezig om ons verhaal naar buiten te brengen. Verstop je niet, kom naar buiten! Geen schaamte, dat moeten de nonnen doen.”

Anno 2021 kunnen we stellen dat de oud-leerlingen zeer succesvol zijn geweest in het naar buiten brengen van hun verhalen. In het voorjaar en de zomer van 2018 verschenen serieuze reportages in NRC Handelsblad over de dwangarbeid door minderjarigen die in de kloosters van de Goede Herder werd verricht. Dat leidde in 2019 tot kamervragen van D’66, SP en GroenLinks. In 2020 maakte de orde per brief excuses, maar dat weerhield een groep van oud-leerlingen er niet van juridische stappen te zetten.

Inmiddels is ook een website opgericht met informatie. Van de website: “Tussen 1860 en 1978 verrichtten zeker 15.000 meisjes en vrouwen in Nederland dwangarbeid in wasserijen en naaiateliers van de zusters in Tilburg, Zoeterwoude, Almelo en Velp. Zij deden dit hele dagen en onder erbarmelijke omstandigheden. En hoewel de opdrachten voor werk kwam vanuit bedrijven van buitenaf hebben de meisjes daar nooit voor betaald gekregen.”

Alle oude reacties op dit verhaal zijn gearchiveerd in dit overzicht. Heb je vragen? Laat een reactie achter onder dit verhaal of mail naar redactie@geschiedenisvanzuidholland.nl

Noot van de redactie
We vinden het bijzonder dat op deze pagina over De Goede Herder door de jaren heen zo veel ervaringen en persoonlijke herinneringen zijn gedeeld, en dat mensen daar veel aan hebben gehad. Echter zien we dat door sommigen zeer expliciete details worden gemeld. Als redactie van een website voor een breed publiek over geschiedenis en erfgoed vinden we dat soms lastig. We willen jullie wel vragen om rekening te houden met het feit dat deze website bedoeld is voor een breed publiek. Reacties die daar niet geschikt voor zijn zullen worden verwijderd.

Boek
Journalist Christel Don werkt al een aantal jaar aan een boek over de geschiedenis van de meisjestehuizen van de zusters van De Goede Herder. Op dit forum las zij meerdere verhalen van vrouwen over seksueel misbruik binnen het tehuis in Zoeterwoude in de jaren zestig en zeventig. Ze zou hier graag meer over willen weten. Ben je een ex-pupil van De Goede Herder, heb je hiermee te maken gehad en wil je graag je verhaal kwijt, dan kun je contact met haar opnemen via christeldon@me.com

Hulp
In de reacties lezen we dat er heftige gebeurtenissen hebben plaatsgevonden in het klooster, die mensen het hele leven bij zijn gebleven. We lezen ook dat daar vaak weinig over is gepraat. Het kan daarom goed zijn om hulp te zoeken, bijvoorbeeld via Stichting Slachtofferhulp, die emotionele ondersteuning kan bieden en het mogelijk maken met lotgenoten van (seksueel) misbruik te praten. Daarnaast is er een pagina over De Goede Herder van Fonds Slachtofferhulp en de website van Kinderdwangarbeid Meisjes Goede Herder

Over de auteur

Marloes Wellenberg is historicus en werkt als adviseur voor Erfgoedhuis Zuid-Holland. Zij werkte mee aan onder meer de Canon van Zuid-Holland. Zuid-Holland in 50 verhalen (2011), de Atlas van de Trekvaarten in Zuid-Holland (2021) en is projectleider van het oral historyproject Molenverhalen, dat tot doel heeft het dagelijks leven en werken op de Zuid-Hollandse poldermolens vast te leggen.

212 reacties

Redactie 08 juli 2021

Heb je vaker een bezoek gebracht aan deze pagina? Onze website is vernieuwd en we hebben het verhaal geüpdate. Alle oude reacties zijn bewaard gebleven, zie de link onderaan het verhaal. Reageren kan nog steeds, iedereen die dat wil kan herinneringen blijven delen op deze pagina.

Anoniem 11 juli 2021

Het zal waarschijnlijk moeilijk worden om nog contact te krijgen met dames uit 1960/1964 dit was de tijd dat ik daar heb gezeten,heb er een vervelende tijd gehad .

Rina Van Der Horst (76) 19 juli 2021

Een vorm van medeleven heb ik van de nonnen nooit gekregen met een levenslang trauma als gevolg,ik ben een interne geweest in Almelo begin de jaren zestig en kon niet goed mee vonden de nonnen ben er onder andere aan vernederingen blootgesteld om communicatiever te worden een hoogtepunt is voor mij geweest dat ze mij toen een pvc broekje aandeden met lauwwarm water om mij (losser)te maken of dit bij de andere meisjes gebeurde weet ik niet heb er nooit iemand over gehoord de namen van de nonnen kan ik mij niet meer herinneren daar mijn geheugen is geblokt!!!!

Henk Verbeek. 24 juli 2021

Goeie morgen,helaas heb ik ook geen fijne tijd gehad als misdienaar van dit voormalig meisjes internaat met de toen geldende regelgeving alles wat de nonnen wilde werd nageleefd.Wie in de veronderstelling verkeerd dat er hier geen misbruik heeft plaatsgevonden komt bedrogen uit.Ook bij jongens is het voorgekomen waaronder ikzelf ook behoor,mijn hoop is bevestigd op mannen die in deze periode ook misdienaar bij de goede herder zijn geweest!

Simon huisman 25 juli 2021

Ik hoop nog eens in contact te komen met dames die begin de zestiger jaren twijfelachtige gevallen bij de nonnen van dit voormalig internaatsklooster meegemaakt hebben mishandeling en misbruik is m.i.ook voorgekomen en last but nog leest bij deze nonnen van dit internaat.

Jan van Schaik (77) 29 juli 2021

Het is goed dat ook derden die niet intern zaten hun verhaal doen waaronder ook mannen zitten die er misdienaar zijn geweest zo heb ik als toen dertienjarige jongen gezien dat de pastoor van de kloosterkapel naar ons stond te kijken met het verkleden in de sacristie het was bij De Goede Herder een gewoonte om een zwarte misdienaarspyama aan te trekken omdat de eigen kleren niet onder de toog mochten daarvoor stonden we ons tot op de onderbroek uit te kleden het bisdom Rotterdam is mijns inziens daarvoor mede verantwoordelijk zij wisten dat jongens dit aan hadden omdat er een Pax Christie embleem op het jasje gedrukt zat,deze misdienaarspyama,'s waren van gitzwart satijn en werden gedragen met schoon ondergoed waar de kapelzuster zorg voor draagde eveneens ook voor de vele pantoffels in alle maten begrijp mij goed dat het toen realiteit is geweest en min of meer expliciet overkomt maar ik schrijf dit omdat ik ook al ben ik ruim volwassen het nog steeds bij mij in het geheugen staat.

Riet Raaphorst 30 juli 2021

Hallo lezers,wat de heer van Schaik nu kenbaar maakt werd vroeger onderdrukt,als meisje van veertien jaar heb ik daar ook wat van te vertellen ik ben een keer omdat ik moest overgeven net voor de mis begon met een zuster naar de w.c.geweest in de sacristie heb toen gezien dat een jongen een witte onderbroek met zo,n wit halterhemdje aantrok in de loop naar de w.c hij wist niet hoe hij moest kijken ik vond dit echt vreselijk en heb het mijn verdere leven onderdrukt wat dapper is het om er open over te zijn ook nu nog .

Jan v.Schaik 31 juli 2021

Als ik mag reageren op de reactie van Riet Raaphorst,u bedoeld dat u 14 jaar destijds was toendertijd,heel soms gebeurde het dat er iemand gebruik maakte van het toilet in de sacristie dat een jongen zich stond te verkleden is dan toeval geweest omdat er altijd één van de zuster meeging die dan op de deur klopte.waarschijlijk is dit in het begin van de vijftiger jaren geweest ik heb eerder aangegeven dat dit een vorm van misbruik is geweest mijns inziens omdat de pastoor met de kapelzuster er bij stonden ten tijde van het uitkleden,dat deze jongen zich schaamde kan ik mij goed voorstellen alsmede uzelf

Martien Oorschot. 04 augustus 2021

Dit alles had te maken met het leefklimaat en de de religieuze levenswijze van deze zuster van De Goede Herder dat de jongens die daar misdienaar waren zich moesten omkleden ook ik ontkwam daar niet aan als misdienaar bij de Goede Herder.

Lies Frederiks 06 augustus 2021

ik ben erg geschrokken van deze mannen die na jaren hun verhaal willen doen,wat ik mij ervan herinner is dat witte ondergoed van hun van jansen en tilanus heb het veel gewassen alsmede de zwarte "pyjama,s"die hun onder een toog droegen omdat ze veel van misdienaar kleding wisselde lijkt op een vorm van misbruik .

Liever anoniem(70 jaar) 15 augustus 2021

Sorry dat ik mijn naam niet benoem hoop op begrip hiervoor daar ik deze verschrikkelijke periode al afgesloten heb van de goede herder,die kerkdiensten weet ik ook nog heel goed met die misdienaars ben er erg van geschrokken van hun verleden dat er veel mis is gegaan tijdens het celibatair leven van die priester en de nonnen is duidelijk.

Jan Overdevest. 19 augustus 2021

Ben op zoek naar mannen die in de jaren zestig op de parociale jongensschool hebben gezeten in de Ceciliastraat en werden gerekuteerd om ergen misdienaar te worden,op deze wijze werd ik misdienaar bij dit voormalig meisjes internaat.

Martha Steenbergen 24 augustus 2021

Goede middag onlangs ben ik 65 jaar geworden heb per toeval deze site van De Goede Herder ondekt via een vriendin van mij wij zaten eind zestiger begin zeventiger jaren in dit meisjes internaat,ik was het eerste meisje die misdienares werd in 1969 ik was toen net 13 jaar .

Bart 26 augustus 2021

Beste Martha ik ken u persoonlijk niet want u heeft het over eind zestiger jaren.Dit werdt in mijn tijd als misdienaar bij dit internaatsklooster niet voor mogelijk gehouden dat meisjes daar misdienette zouden zijn.

Theo Vermeulen 31 augustus 2021

Ik heb per abuis de naam verkeerd vermeld moet zijn Theo Vermeulen het voorval met de rector heeft in 1963 plaatsgevonden

Herman Traudes-Benner 02 september 2021

Goeie vondst, deze website. Mijn zus in Amsterdam had gehoord van een zus van mijn moeder dat zij een paar jaar in De Goede Herder in Zoeterwoude had gewoond en dat het onplezierig was. Zo mochten haar moeder en gezin maar twee keer per jaar op bezoek komen, waarbij ze aan weerszijden van een tafel moesten zitten, naast mijn moeder een non. Mijn moeder kon supermooi naaien. Dat zal ze daar geleerd hebben? Mijn moeder was 14 toen haar vader stierf en het gezin desintegreerde. Ze zal misschien 15 of 16 zijn geweest toen ze naar Zoeterwoude moest? Volgens de burgerlijke stand Amsterdam kwam ze op 25 mei ‘36 terug thuis wonen. Ze was toen 20. Toen ze 26 was trouwde ze mijn vader.

Hans Van der Waal 02 september 2021

Heel bijzonder en fijn dat deze website weergeeft wat er vroeger is voorgevallen in deze kloosters van De Goede herder het kenschetst ook dat het celibaat leven tot misbruik heeft geleid niet alleen maar meisjes maar ook jongens zijn de dupe hiervan geweest zie de mannen die er misdienaar waren.

Piet Schrama 07 september 2021

Goedemorgen ik ben een ruim volwassene en helaas kan ik ook geen goed woord melden van dit voormalig internaat,ikzelf ben er begin jaren zestig met enkele schoolgenootjes misdienaar geweest mishandeling en misbruik zat toen nog in de taboesfeer,ik wil niet al te expliciet overkomen maar heb gezien hoe de toenmalige rector een klasgenoot van mij waarmee ik misdienaar was heeft gebruikt voor zijn lusten in de sacristie door hem te betassten we hadden de misdienaar kleren al aan de rector heeft hem met misdienaar kleren aan betast door enkele knoopjes los te maken van de toog waarna de rector onder zijn superplie zat met zijn arm doel hiervan was om hem zo te bevredigen een non die over de kapel en misdienaars ging stond er naar te kijken tijdens de ontspanning of klaarkomen weet niet hoe ik het anders moet aanduiden was hij hevig aan het schokken we mochten hierover niets vertellen anders mochten we geen misdienaar meer zijn dit heb ik mijn verdere leven verdrongen maar vergeten kan ik het niet!

Annet Hoogervorst 12 september 2021

Ik word er nog misselijk van wat die nonnen ik zat daar van 1963 tot 1966 voor mij duurde het een eeuwigheid.heb werkzaamheden in de wasserij gedaan zodoende weet ik dat de misdienaars van dat witte ondergoed moesten dragen met een soort pijama van gitzwart satijn heb van die handtaslijkheden nooit geen weet gehad maar het ligt voor de hand dat ze zichzelf hiervoor eerst moesten uitkleden voordat hun de toog met superplie aantrokken maar dit terzijde,ik ben op zoek naar ex interne die door een zuster geknipt werden ben haar naam kwijt wat ik mij verder ervan herinner is dat we van te voren een groot wit schort aankregen daarvoor moest je je armen naar voren houden je kreeg dat achterstevoren van haar aan.

Antje van Rijn 18 september 2021

Goede morgen,mijn jongste zus wees mij op deze site inmiddels is iedereen die bij de Goede herder hebben gezeten wel met pensioen ik weet zeker dat er mensen zijn met complexen die ze bij deze nonnen opgelopen hebben er is veel verdoezeld,van die mannen die hun verhaal deden valt mijn mond open maar ik kijk er niet van op.

Anoniem 19 september 2021

Hiervan heb ik voorheen een reactie geplaatst maar mijn naam is geanonimiseerd in het archief,iedere 55 plusser zal nog weten dat alleen jongens in aanmerking kwamen voor misdienaar.

Herman van Diemen. 27 september 2021

Goedeavond beste lezers,interessante verhalen voor iemand die niet te maken heeft gehad met dit internaat denken waarschijnlijk dat veel overdreven is hier zo onwerkelijk is deze materie voor buitenstaanders,mishandelingen en misbruik is voorgekomen hier.

Joke Alberts 04 oktober 2021

Leuke website om nog het één en ander van vroeger terug te zien,er zijn inderdaad misstanden geweest hier hen het zelf ervaren.

Gert Haverkamp 05 oktober 2021

Helaas kan ik ook geen positieve herinnering schrijven uit mijn misdienaarstijd bij de goede herder zou willen dat het anders was als dertienjarige jongen heeft een rector mij misbruikt op zijn privé kamer hij gaf toen bijles als je niet goed met Latijn was ik moest dit doen met misdienaarskleding aan ik heb mij daarvoor in zijn bijzijn moeten uitkleden tot op de onderbroek en werd daarna aangekleed(naakt) in een toog met superplie dit had hij op zijn kamer hangen,bij het aankleden werd ik geprikkeld van de voering dat glad en koud voelde dit heeft hij met meerdere misdienaars gedaan is achteraf gebleken.

Hans Veldkamp 11 oktober 2021

Ik wist van deze website niets af een kennis van mij waarmee ik misdienaar ben geweest wees mij er op,dat er jongens zijn gebruikt omwille perverse geestelijke kan ik helaas ook beamen,wat mij met name bijgebleven is het gebruiken van een jongen in de sacristie door een missie broeder die niet met de handen van de misdienaars af kon blijven.

Jan (71) 12 oktober 2021

Goeiemiddag.Vergeet niet dat over al deze jaren van het bestaan van dit internaat er veel jongens van school en van andere parochie,'s er misdienaar zijn geweest.

Redactie 14 oktober 2021

*Noot van de redactie We vinden het bijzonder dat op deze pagina over De Goede Herder door de jaren heen zoveel ervaringen en persoonlijke herinneringen zijn gedeeld, en dat mensen daar veel aan hebben gehad. Echter zien we dat door sommigen zeer expliciete details worden gemeld. Als redactie van een website voor een breed publiek over geschiedenis en erfgoed vinden we dat soms lastig. We willen jullie wel vragen om rekening te houden met het feit dat deze website bedoeld is voor een breed publiek. Reacties die daar niet geschikt voor zijn zullen worden verwijderd.

Anoniem 16 oktober 2021

Beste redactie,ik kan alleen maar respect hebben voor jullie inspanningen.Soms is het moeilijk voor mij dat ik veel herken hier van de mishandelingen tot aan misbruik toe bij de jongens die misdienaar waren,zelf ben ik in 1961 tot ongeveer 1965 één van de misdienaars geweest,wat sommige kenbaar maken is inderdaad expliciet maar dit is niet de waarheid van deze jongens mannen nu maar helaas de realiteit van destijds.

Herman (70) 19 oktober 2021

Zonder details zal niemand kunnen begrijpen dat hier ook jongens betrokken bij mishandeling zijn geweest die er misdienaar waren,het kwam voor dat jongens tijdens de aankleding betast werden omdat er een rector was die niet van jongens kon afblijven hij controleerde op zijn manier of misdienaarskleding goed zat toendertijd dat dit gebeurde was ik zelf ook bij deze man misdienaar hij heeft mij ook een paar keer getoucheerd dat deed hij ongemerkt maar wel voelbaar,toen besefte ik dat nog niet goed wat de bedoeling ervan was ik heb meerdere keren gezien dat sommige jongens daarbij spiertrekkingen hadden ik dacht toen dat het bij hun kwam van de zenuwen omdat ze vuurrood in het gelaat werden en zich duidelijk schaamde hierbij ben pas later gaan beseffen dat het misbruik was.

Marion van der Horst. 21 oktober 2021

Er zijn in dit internaat eind vijftiger begin zestiger jaren voorvallen van seksueel misbruik geweest door nonnen het is mij zelf ook overkomen als tiener ik zat hier van 1961 tot en met 1966.Van die jongens die er kwamen voor de misdienaar beurt weet ik niets af daar hadden we geen contact mee maar bekend voor mij is dat er toen enkele meisjes gebruikt werden voor de lusten van sommige zusters.

Agnes 31 oktober 2021

Achteraf is naar voren gekomen dat hier en elders bij dit soort instellingen wel misbruik is geweest onder geestelijke bij jongens dat kon ook niet anders want vroeger waren jongens ruim vertegenwoordigd als misdienaar bijvoorbeeld,als ik dit lees wordt ik er nu nog misselijk van,zelf heb ik bij De Goede Herder gezeten van 1969 tot 1971 toen was er als ik dit lees van derden wel het één en ander veranderd en ben er zelfs als meisje misdienette geweest met nog een meisje dat kwam mij goed uit want daarin kon ik de energie mee kwijt,in het begin moest ik wel wennen aan de kleding wat niet aangepast was een zwarte toog met superplie was toen standaard het verkleden vond plaats in de sacristie daar was alleen een kosteres bij,van misbruik was totaal geen sprake.

Henk V.Diemen. 03 november 2021

Goede middag,dat er misstanden zijn voorgevallen in de instellingen van de goede herder is inmiddels wel duidelijk,toen wij verhuisde van Boxmeer naar Leiden in 1960 ben ik een jaar later misdienaar geworden bij deze instelling geen fijne herinneringen daarvan wat het wel zou moeten zijn.

Redactie 17 november 2021

Beste mensen, het spijt ons heel erg maar we hebben een aantal reacties moeten verwijderen. Zoals eerder genoemd moet deze website te bezoeken zijn voor een breed publiek, bijvoorbeeld ook door leerlingen die op zoek zijn naar informatie voor hun huiswerk, en daarom zijn we genoodzaakt bijdragen met te expliciete details te verwijderen. We hopen daarbij op jullie begrip en verwijzen jullie graag door naar bijvoorbeeld Hulplijn Verbreek de Stilte of Stichting Slachtofferhulp voor emotionele ondersteuning of contact met lotgenoten.

Frans Kortekaas 21 november 2021

Het is goed dat hier op de juiste manier gebruikt kan worden gemaakt en gemodereerd wordt overigens met de complimenten van mij.Dat er vroeger misstanden zijn geweest is duidelijk,heb de afgelopen tijd ook wel gezien dat sommige wel erg in details gingen ook al lijkt het surrealistisch het is wel de realiteit ikzelf ben er als jongeman van twaalf jaar misdienaar geweest weet ook best wel dat celibaat leven moeilijk moet zijn geweest als kind ben je daar niet mee bezig dat komt achteraf,met vriendelijke groet!

Petra van Stijn. 27 november 2021

Leuke website deze,per toeval ontdekte ik hem toen ik wat van de goede herder het één en ander wilde opzoeken,ik heb er zelf tegen het einde gezeten heb ik het over 1968_1971 en ben er met enkele meisjes en jongens misdienares geweest,er was toen geen rector meer de pastoors uit andere parochie,'s verzorgde de kerkdiensten wel speelde de hiërarchie hier nog erg ze lieten merken dat jongens meer bestemd waren hiervoor .Wat ik vervelend vond was het verkleden in een aparte kamer voordat we de sacristie binnen mochten komen in die kamer moest iedereen voordat je naar de sacristie ging een soort zwarte satijnachtige pyjama aandoen met pantoffels ik weet nog wel dat sommige meisjes dat erg gênant vonden,voordat de pastoor gekleed werd in de sacristie kreeg je een zwarte toog met superplie aan van een zuster weet nog wel dat het een hele klus was met die knoopjes om je toog te sluiten,ja naast dat het soms wel eens lastig geweest is denk ik toch weleens met weemoed terug aan deze tijd,ik merk dat het bij vele ook niet altijd kommer en kwel geweest is iedere ervaring is er één in het leven,groetjes van mij Petra Van Stijn.

Herman. 01 december 2021

Goede middag,ja best heel fijn deze website om nog wat terug te zien uit mijn jeugd als misdienaar niemand van mijn leeftijd kan zich niet voorstellen dat er later ook meisjes misdienares mochten gaan worden,zelf heb ik dat kerkelijk ondergoed ook gedragen met sloffen onder de misdienaar toog waarschijnlijk is dit vanaf het vroege begin van deze instellingen kan mij niet anders herinneren dat dit standaard erbij hoorde het diende wat ik er van weet om het gehele lichaam te bedekken.

Jasper Koning 05 december 2021

Het valt mij op dat de laatste tijd meer mannen hun verleden als misdienaar willen laten weten,is ook niet zo vreemd want als ik langs de meerburgkerk kom met dat rectorshuis ernaast weet ik na zestig jaar nog wat een rector mij heeft aangedaan daarbinnen met andere jongens zo moest ik naar iemand van ons van de misdienaars kijken dat hij zichzelf van de rector moest uitkleden tot op zijn onderbroek waarna de rector hem aankleed met een misdienaar toog en superlpie tijdens het aankleden heeft de rector hem in de schaamstreek betast met tot gevolg een ongewilde orgasme die niet te voorkomen was.

Anoniem 05 december 2021

Ik weet als geen ander hoe het daar is geweest zelf heb ik nog steeds walging van wat mij in het verleden is aangedaan,ook ik kan mij nog heel goed de woning van de rector herinneren en de vele fresco,'s van onze lieve heer,ik weet hoe het voelt dat niemand je geloofd dat je door een geestelijk iemand gebruikt ben geweest omwille zijn behoefte.

Ria Wachtendonk 06 december 2021

Als ik dit lees van vroeger kan het niet anders dan er misselijk van worden,zelf heb ik ook gezeten van 1962 tot 1965 er waren daar jongens misdienaar zij werden altijd strikt gescheiden van ons gehouden.weet ook dat er toen een rector woonde in dat rector huis wat daar is voorgevallen met sommige jongens had niemand weet van je stond er ook niet bij stil toendertijd!

Marian Heemskerk 08 december 2021

Bijzondere vondst van de goede herder,ik heb er ontelbare keren de vloeren geboend en in de wasserij gewerkt die nonnen hadden totaal geen empathie met ons zelfs het eten wat we aangeboden kregen zal ik het maar niet over hebben.

Frans Willemse 12 december 2021

Mijn oog viel op deze belevenissen van mannen die hier als katholieke jongens misdienaar zijn geweest,ik wordt er na zo,'n vijfenvijfitig jaar nog beroerd van hoe misselijkmakend een geestelijk vertegenwoordiger met jongens omging.Ik ben er zelf ook misdienaar geweest,dat een rector daar willekeurige jongens in het rectorshuis heeft gebruikt voor zijn afwijking mochten we niet over praten en over die toenmalige meisjes wil ik het al helemaal niet meer over hebben.

Wim van Gelderen. 16 december 2021

In de vroege jaren zestig ben ik hier misdienaar geweest,mijn vrouw weet van mijn verleden en wees mij hierop van de goede herder. We waren samen de misstanden van de r.k.kerk aan het zoeken zo kwamen we bij zaaknummer misdienaar 2011 T 376 (5) terecht ik wist niet wat ik zag omdat ik ongeveer hetzelfde meegemaakt hebt dit is ook een rector geweest dat deed hij na een kerkdienst in de sacristie van de kapel maar ook in het rectorshuis,wij durfden dat nooit te vertellen aan iemand zelfs niet bij de ouders hij zei altijd dat we anders slechte misdienaars waren en geen misdienaar meer mochten zijn,uit angst om daarvoor een draai om de oren te krijgen deden we dat dan maar niet,de goede oude tijd weet je nog.

Bart 19 december 2021

Beste lezers,ik wil mij niet helemaal uitlaten als ex misdienaar van onder andere De goede herder dit om het netjes te houden,ik was ook elders in Leiden misdienaar en later acoliet,van De goede herder heb ik geen goed woord over omdat de rector meende een goede geestelijke bestuurder van dit internaat te zijn hij was van mening verheven boven iedereen te zijn met misstanden als gevolg met de misdienaars,ik wil mij liever niet teveel uitlaten hierover.

Marijke De Vreugd 21 december 2021

Als oud interne bij destijds De Goede Herder krijg ik nu nog het kippevel als ik deze mannen hun verleden lees van hoe het geweest is.

Hans Veldhuis. 17 januari 2022

Er hebben inderdaad misstanden plaatsgevonden bij dit voormalig internaat. Sommige jongens hadden moeite om Latijn te leren,ikzelf ook dan was de rector er voor ons voor de Latijnse lessen er in te drammen in het rectorshuis wat overigens nog intact is. Er zijn ongepaste dingen gebeurd met jongens zoals naakt staan en door de rector gekleed worden met misdienaar kleding met jongens van school erbij,er was totaal geen empathie voor ons toendertijd.

Angelien Wouters Wennekes 18 januari 2022

Mijn moeder Ans Wennekes heeft van haar 14 e tot een half jaar voor haar 21 daar gezeten Als we er over hadden schoot ze vol tranen,en zei dan ik heb een rot leven daar gehad .

Marion(73) 19 januari 2022

Beste Angelien,ik heb mijn leven hiervoor geblokt maar desalniettemin leef ik toch nog steeds mee met lotgenoten.

Bart Hoogeveen 75 jaar 25 januari 2022

Wil reageren op de heer Veldhuis,persoonlijk ken ik u niet in welk jaar is dit voorgevallen? Ook ik heb een vervelend voorval gehad in het rector huis ten tijde dat ik hier misdienaar was. Ik kreeg samen met een klasgenootje een voorkeur behandeling met de lessen Latijn van de rector hij wilde dat we hiervoor in toog en superplie gekleed waren maar daarvoor werden wij samen door hem helemaal uitgekleed waarna we bloot werden gekleed in toog en superplie dit was heel gênant omdat we op de beurt zo gekleed werden.

Edith 26 januari 2022

Wat erg, zo vind ik een boekje met de memoires van een reeds overleden tante en dacht ik google deze plek eens waar ze heeft gezeten (rond 1920)of het echt zo erg was. Vreselijk wat hier allemaal gebeurde ging dus van kwaad tot erger.

H.Veldhuis 27 januari 2022

Wil als het mag reageren op reaktie Bart Hoogeveen,dit is midden de jaren zestig geweest want je moest als misdienaar toendertijd Latijn kennen,als je iets niet begreep nam de rector ons mee naar het rectorshuis en gaf toen les in zijn privekamer,het is voorgekomen dat je door hem tot en met de onderboek uitgekeed werd op de beurt en dan naakt met gespreide armen in de vorm van het kruis staan waarna je door hem gekleed wordt met een toog en superplie zodat de andere jongens konden zien wat hun ook te wachten stond,er kwam ook nog eens bij dat we bang waren van hem omdat hij dreigde dat we anders geen misdienaar meer konden zijn,dit was vroeger natuurlik ondenkbaar als je op een r.k.school zat.

Ruud Van Veenendaal. 27 januari 2022

Herkenbaar,ik ben vroeger onder andere bij de Petruskerk misdienaar geweest en bij de Goede Herder. De Latijnse lessen werden door een rector gegeven van de Goede Herder ik ga niet in details daar is deze site niet voor bedoeld 'm.a.w.te expliciet om dit uit te leggen!

Liever anoniem. 03 februari 2022

De hiërarchie onder de geestelijke bestuurders bij dit internaat heeft inderdaad gevolgen gehad voor de geïnterneerde meisjes waaronder ik zelf ook hoor,ik was erg op mezelf en teruggetrokken daardoor heeft een non mij gebruikt omwille haar eigen seksuele lusten waarvan ik nog steeds traumatische gevolgen van ondervindt.

Loes Janssen 05 februari 2022

Ik zat bij de nonnen halverwege de jaren zestig ik heb alles losgelaten van wat ik er heb gezien en meegemaakt,van bovenstaande kijk ik niet op omdat ze elkaar het hand boven het hoofd hielden.

Riet van Rijn 06 februari 2022

Bijzonder website,ik zat wat van vroeger op te zoeken en zodoende kwam ik erop,zelf heb ik hier in 1963 tot 1966 gezeten was veel in de wasserij te vinden en deed er verstelwerk voor de zusters.

Marijke Zegwaard 07 februari 2022

Ik kijk dit af en toe eens aan op deze site,heb er zelf ook gezeten medio zestiger jaren en herken veel dingen. Wat ik er van weet is dat jongens na de kerkdiensten weleens meegingen met de rector na een kerkdienst.

Christina Jacobs 09 februari 2022

Goeiemorgen,het spreekwoord als er één schaap over de dam is volgen er meer is hier aan de orde. Ik heb in het begin van de zestiger jaren bij de goede herder gezeten en ben me rot geschrokken. Wat ik er nog van weet is dat de jongens die misdienaar waren wel eens na een dienst met de dienstdoende rector meegingen naar het rectorshuis ze namen dan altijd een toog met zo'n wit superplie mee,ik vind het verschrikkelijk om terug te zien dat ze dit naakt aankregen van deze man omwille zijn lusten ook al is dit ruim vijftig jaar geleden geweest is.

Gerard 11 februari 2022

Jammer is dat de degene die jongens en meisjes gebruikt hebben voor hun eigen frustraties niet mee in leven zijn.

Jan van kampen 16 februari 2022

Mijn zoon wees mij op deze website. Ik hoop dat ik mij duidelijk kan maken omdat internet niet mijn sterkste kant is,ik ben 70 jaar en heb op de heilig hartschool gezeten aan de os en paardenhaar waar vaak één van de pastoors uit leiden godsdienstles gaf en soms zocht hij jongens voor misdienaar te worden. Op deze wijze ben ik misdienaar geworden en soms moest je ook naar de goede herder was wel heel apart bij de goede herder want als burgerjongen moest je andere ondergoed aan doen dat was een wit onderbroekje en een wit hemd van jansen en tilanus met een soort pyjama van dat zwarte satijn dit moest iedere misdienaar die hier kwam aandoen daarvoor moest je je helemaal uitkleden in de sacristie waar een zuster die over de kapel ging bijwas heb ik altijd raar gevonden maar wist niet wat ik er mee kon doen toendertijd,die gewaden daar waren zwarte togen en witte superplies deze kleren deed die zuster aan dan stond ze achter je en kreeg je eerst een witte kraag om en daarna de toog en het superlie en we moesten op pantoffels lopen dit was alleen hier in Zoeterwoude.

Gerard v. Kampen 16 februari 2022

@Foutje,het moet zijn os en paardenlaan Leiden.

Freek De Goei 19 februari 2022

Ik weet niet wat ik zeggen moet van verbazing,neem me niet kwalijk als ik zeg hoe we vroeger voor de gek werden gehouden,ik werd door de drie eenheid,school -werk-gezin discipline misdienaar of je wilde of niet,een ander verhaal heb ik van de goede herder waar ik ook kwam voor de kerkdiensten te dienen waar ik niet over wil praten,veel komt mij hier bekend voor dit heb ik losgelaten nadat ik trouwde maar ik heb er veel begrip voor voor degene die hun verhaal alsnog willen doen,complimenten hiervoor!

Redactie 21 februari 2022

[Deze reactie is door de redactie aangepast] Theo Vertellen. 31 augustus 2021 Goeiemorgen voor mij is dit jaren later nog steeds heel moeilijk om het van mij af te praten dat ik misbruikt ben geweest door een rector van de goede herder toen ik 13 jaar jaar ik moest mezelf in het geheel uitkleden van hem en hij heeft mij daarna gekleed met misdienaarskleding en hij betasste mij. Dit heeft hij met meer jongens gedaan de misdienaarskleding deed hij aan om het misbruik te maskeren.

Redactie 21 februari 2022

[Deze reactie is door de redactie aangepast] Piet V.Dam 04 februari 2022 Ondanks mijn vrij hoge leeftijd (72) ben ik nog niet vergeten hoe het er aan toe ging bij De Goede Herder ik zat vroeger op de rooms katholieke jongensschool aan de Ceciliastraat en herinner mij nog als de dag van gisteren die rector van dit internaat en dat rectorshuis waar we Latijnse lessen kregen er is daar ook misbruik voorgekomen maar hier durfde we nooit buiten de muren te brengen,zo heb ik gezien dat iemand waarmee ik in de klas zat is uitgekleed door die rector en daarna als misdienaar is aangekleed dat deed hij steeds met één van ons het is mij zelf ook overkomen die rector zij dan dat we er maar aan moesten wennen,zijn doelstelling daarbij is geweest om iemand van ons seksueel te prikkelen.

Redactie 21 februari 2022

[Deze reactie is door de redactie aangepast] Rina Verhulst 29 januari 2022 Goeiemorgen,wist niet van deze website ik zat wat te zoeken en kwam hierop,inmiddels ben ik begin zeventig en heb een paar jaar bij deze nonnen gezeten heb er een nare tijd gehad,ik was een nogal verlegen meisje volgens hun zeggen om deze reden heeft een zuster mij geprobeerd seksueel te manipuleren. Die non genoot daar duidelijk van als ik aan deze tijd terugdenk kan ik er nog steeds misselijk van worden,voor wat betreft er met jongens is gebeurt die er misdienaar waren bij de rector heeft niemand van de meisjes weet gehad omdat wij strikt gescheiden werden van die jongens.

Een oud interne(70) 23 februari 2022

Goede morgen,beste redactie ik vind het fijn dat er controle is hier,ik ben zelf ook geconfronteerd vroeger bij deze zusters toen ik in de puberteit zat met misstanden.

Herman Van Gelder. 25 februari 2022

Wat mij het meest geraakt heeft is dat er altijd van weggekeken werdt en afgedaan als zijne hersenspinsels,ik was vroeger misdienaar in het begin zestiger jaren op Larestein Velp bijzonder vind ik dat dit in Zoeterwoude ook zo eraan toe ging.

Hans Verdegaal. 11 maart 2022

Goede morgen,ik ben op zoek naar heren die vanaf 1958-1965 op de r.k.parochiale Ceciliaschool zaten.

Joke van Leeuwen 20 maart 2022

Bijzondere website mijn oudste dochter maakt mij er attent op. Ik heb er gezeten van 1969 tot ongeveer 1971 en was toen 11 jaar dat ik daar geplaatst werd. IK heb er geen leuke herinneringen eerder negatief,naast dat boenen van de vloeren en het vele naaiwerk wat daar min of meer verplicht was om te doen ben ik ook nog ongeveer een jaar meisjes misdienaar geweest .

Ton de Jong 02 april 2022

Beste mensen,wat apart allemaal wat ik hier zoal lees alsof er geen tijd tussenzit zo was ik het één en ander van oud misdienaars van deze instellingen aan het opzoeken en zodoende vond ik deze site,zelf ben ik ook misdienaar geweest bij de goede herder in Zoeterwoude dat is begin zestiger jaren geweest ik herinner mij nu nog die Latijnse lessen wat we in dat huis van de rector kregen.

Anna Hoogervorst 06 april 2022

Goede morgen,ik ben inmiddels 75 jaar ben erg geschrokken van wat er met meisjes en ook jongens is gebeurt bij de goede herder,ik ben er midden vijftiger geplaatst,toen ik er pas zat maakte het geen indruk maar later de te meer.

Jolanda 16 april 2022

Waren er ooit jonge meiden/vrouwen die er als ongewenst zwanger bij de "goede" herder belandden en waarvan hun kind ongevraagd weggenomen is/ter adoptie verdwenen is? In welke gemeenten werden deze kindjes aangegeven, Zoeterwoude/Leiden/Alphen andere gemeente? Heeft iemand haar kindje kunnen achterhalen?

Harm 21 april 2022

Beste heer vermeulen,persoonlijk heb ik u nooit gekend maar rektor van dam heb ik wel gekend toen ik misdienaar was er was ook een vrij dikke non als ik het zo zeggen mag zij was de kapelzuster haar naam weet ik niet meer wat ik mij van van dam kan herinneren is dat hij daar een autoriteit was en ik angstig was van hem hij heeft nooit aan mij gezeten,ik heb het nu over begin negentien zestig.

José Koster. 22 april 2022

Ik wist niet wat mij nu is overkomen,die mannen moeten een trauma hebben kan niet anders. Mijn dochter heeft mij attent gemaakt van deze website zij weet van mijn verleden van De Goede Herder af. Als je mishandeld of misbruikt ben geweest vergeet je dan niet meer juist daarom is het goed en dapper dat je hier je verhaal kan uitleggen het is allemaal in de doofpot gegaan en is er nooit meer verder over gepraat dit had totaal geen enkele zin. Ik ben (72)jaar en ben vernederd geweest in de puberteit vind ik zelf een non mij heeft meegenomen naar haar kamer waar zij mij heeft uitgekleed daarna heeft zij mij een plastic luierbroekje gegeven wat ik moest aantrekken ze wilde zogenaamd weten of ik een (grote)meid was erg gemeen was dat die non met haar hand over die broek streelde tot ik ging vloeien ondanks dat ik mij erg schaamde kon ik niet tegenhouden dat ik daarna stond te schokken van de ontlading. Zomaar één van de vervelende ervaringen vertel ik nu met de hoop dat dit niet als te expliciet wordt gezien/gelezen het is in het verleden gebeurd en heeft veel teweeggebracht bij vele kinderen waar ze nooit over konden spreken!

Redactie 22 april 2022

[Deze reactie is door de redactie aangepast] Nico Vermeulen, 20 april 2022. Zijn er nog mannen waarmee ik van 1956 tot ongeveer 1959 misdienaar was bij rector Van Dam zou heel fijn zijn om het te delen met lotgenoten van toen. In het licht van de vele verhalen wat hier de ronde doet wil ik aangeven dat ik destijds misbruikt ben geweest met een andere misdienaar erbij deze jongen was ook van mijn leeftijd,na een kerkdienst moesten we met de rector mee naar zijn kamer van het rectorhuis waar ik heel nare dingen zijn gebeurd, ik ongewenst aangeraakt ben en misbruikt ben.

Lies v.d.Boogaard 23 april 2022

Ik wil als het mag van José weten wanneer dit geweest is omdat ik ook van uw leeftijd ben,dit soort gevallen zijn wel vaker voorgekomen ook voor mij heeft het veel teweeg gebracht zo werd ik een paar keer gedwongen om naar een autistisch meisje met waarschijnlijk een vorm van adhd te kijken waar twee nonnen mee bezig waren om haar seksueel te ontladen ze had daarbij ook zo een soort luierbroek aan,toen maakte het niet veel indruk op mij maar later des te meer!

José Koster 24 april 2022

Reactie:hoi Lies ik zat er vanaf 1962 tot en met 1965 dus was nog erg jong,dat ik heb gereageerd zegt al hoe hoog het nog steeds zit bij mij en de andere slachtoffers die hun verhaal doen zo zie je wat het teweeg heeft gebracht,groetjes en sterkte.

Marian v.d. Berg(73) 28 april 2022

Hallo bijzonder website.Ik ben in de zeventig en heb dit verleden achter mij gelaten dcht ik.Wat vind ik dit goed dat oud-leeringen hun verhaal doen met nuance wat het nog duidelijker maakt het geeft aan dat dit bij vele nog steeds dwars zit ook bij mezelf.Het ergste is voor mij geweest in de tijd dat ik bij die nonnen zat door opgelopen spanning erge last had van mijn rug wat die nonnen met mij deden om mij te leren te ontspannen was vreselijk ik moest mij uitkleden en ik kreeg een lang wit hemd aan met een plastic broekje waar een non met de handen over ging wrijven daarbij hield een andere non mij van achter vast tot ik nat werd en onspande,ik heb dit altijd voor mij weten te houden maar het is toch een geheim waar je niet vanaf komt.

Graag anoniem. 28 april 2022

Structureel werden meisjes in deze internaten gebruikt,ondanks dat dit voor mij eind vijftiger jaren was heb ik nog steeds de koude rillingen als ik dit lees,heb na het verlaten van dit internaat psychische problemen gehad daarna ptss,dat hier van weggeven is heeft voor mij verregaande gevolgen gehad!

Piet Schrama 05 mei 2022

Goeiemorgen ik ben Piet Schrama en 76 jaar.begin jaren 1960 ben ik misdienaar geweest bij deze nonnen toendertijd was er een rector die ook Latijn gaf bij de rooms katholieke jongensschool cecilia en zo werd je misdienaar vroeger.ben erg geschrokken wat ik hier lees maar mishandeling en misbruik is hier getolereerd zowel door de rector en die nonnen voor het 2e Vaticaans concilie moest iedere jongen die ergens misdienaar was Latijn kennen.de moeilijkste periode in mijn jeugd is geweest dat ik op de prive kamer van de rector ben uitgekleed en hij mij daarna heeft gekleed met misdienaarskleding en ik op zijn schoot moest gaan zitten paardrijden,ik wil er verder niet meer over praten omdat ik dit al een plek heeft gegeven.

Anoniem 07 mei 2022

Dat er vroeger misstanden voor kwamen is duidelijk,herkenbaar is dat jongens die misdienaar waren Latijnse lessen kregen op school en ook individueel bij iemand thuis zoals de heer Schrama hier verteld,na het tweede Vaticaans concilie is dit losgelaten.

Klaas Homan 15 mei 2022

Bijzondere website van de goede herder ik ontdekte het per toeval.zat vroeger zelf ook op de r.k ceciliaschool sommig namen kan ik mij nog herinneren,ik was begin van de zestiger jaren misdienaar bij de petruskerk en ben ook bij de meisjes van de goede herder geweest toendertijd als misdienaar woonde ook zelf in Zoeterwoude toen,Latijnse les kregen we ook want toen moest je Latijn uit je hoofd weten.hoeveel keer ik het confiteor deo omnipotenti et vobis fratres qula peccavi nimis de sculdbelijdenis heb moeten zeggen is mij in de loop van de tijd vergaan.samen met andere jongens zijn we daarvoor bij de rector in Zoeterwoude geweest en als het niet goed was moest iemand bij de rector blijven daar werd nooit op school of thuis over gesproken.

Anneke 03 juni 2022

Hallo beste lieve lezers,ik ben waarschijnlijk ook lotgenoot van missstanden bij de zuster van de goede herder geweest.inmiddels ben ik ruim volwassen wat niet wegneemt dat ik het vergeten ben,heb het hele verhaal van marian gelezen weet niet welk jaar zij daar heb gezeten,voor mij is dit 1960 tot 1964 geweest.ik had hoge spierspanning dit werd in mijn tijd strekker genoemd.was werkelijk een verschrikking voor mij deze therapie.

Corrie van Delft 04 juni 2022

Mijn beste vriendin wees mij op deze website waarmee ik samen in Zoeterwoude bij de nonnen heb gezeten,wat wij ervaren hebben destijds is dat er altijd is van weggekeken. Het is ook voor ons beiden een vreselijke periode geweest. Zo herinner ik mij hoe onzeker ik ben geweest in de jaren vijftig-zestig waar sommige nonnen gebruik van maakte.

ANONIEM 04 juni 2022

inmiddels ben ik net als jullie op een leeftijd(72)dat je het stilzwijgen van vroeger je de keel uitkomt van de goede herder,ik was toen ik geplaatst werd bij deze zuster een erg verlegen meisje mede hierdoor durfde ik mij niet te verweren.

Anoniem 08 juni 2022

Wat ik ervan weet is dat sommige nonnen totaal geen empathie hadden met ons,ik heb er gezeten in de periode 1966 -1970 .

Anoniem 08 juni 2022

Het zijn schrijnende verhalen allemaal wat ik lees maar het is helaas realiteit er is heel veel onder de pet gehouden vroeger.ik heb er zelf ook drie jaar gezeten.wat ze met mij hebben gedaan heeft diepe sporen voor mij achtergelaten ik weet dat misbruik voorkwam dus daar kan ik niet omheen helaas.niemand wilde mij geloven destijds dat ik gebruikt werd omwille de lustten van een zuster op haar kamer heeft zij mij uitgekleed en een luierbroekje aangetrokken zij wilde weten of ik een grote meid was ze toucheerde net zo lang over het broekje tot ik vochtverlies had en erbij erg ging schokken dit heeft uiteraard mij voor het leven getekend,daar ik op mijn manier een weg heb gevonden om het los te laten blijf ik liever anoniem en wil hier niet verder mee hoop op begrip.gr. een lotgenoot!

Jan Verdegaal 73 jaar 12 juni 2022

Ik ben op zoek naar mannen die hier misdienaar zijn geweest???

Irene 14 juni 2022

Ik ontdekte deze site per toeval,ben geboren in Leiden en 70 jaar inmiddels. Als jongeling bij de goede herder had ik nog geen besef wat sommige zusters deden met ons omdat je gewoonweg dacht dat het wel goed was als iemand door één van de zuster meegenomen werd.

Anoniem 17 juni 2022

Goeiemorgen.vraag mij af hoe het gaat met de mede leerlingen van dit internaat. Van de tijd dat ik er heb gezeten heb ik alleen nare herinneringen. Zelf was ik geen makkelijk meisje en ook altijd erg druk en temperamentvol zeg maar.

Jan Hartman. 25 juni 2022

Beste allemaal,bijzonder deze website ik kwam er per toeval op wist niet dat het zo erg is geweest. Net als zovelen jongens ben ik misdienaar geweest en kende het latijn in woord en geschrift ook moet je in staat zijn het Marialof te dienen destijds.

Carla 26 juni 2022

Ook ik ben een ex-pupil van de goede herder,nog steeds word ik er naar van bij het lezen van deze gebeurtenissen,de daar wonende zusters hadden hun eigen etage de meeste hebben daar geen weet van.Als ex -pupil heb ik zoals zoveel hier beslist geen goede herinneringen ook misbruikt kwam voor.

Chris Jansen 04 juli 2022

Bijzonder deze site per toeval vond ik deze.Ik ben geboren en getogen in Leiden de Kooi,ik ben vijf jaar misdienaar geweest bij de Josephkerk en het kwam ook voor dat ik naar de goede herder werd gestuurd.als dertienjarige kreeg ik het op de zenuwen van de dienstdoende rector van dit klooster hij was erg aristocratisch achteraf toendertijd wist ik niet anders dan dat hij zo was.

Annet Hendriks(72 jaar) 11 juli 2022

Goede avond!,ik zat hier in Leiderdorp-Zoeterwoude vanaf het begin zestiger jaren.ik weet dat er ook misbruik heeft plaats gevonden zo heb ik goede en moeilijke ervaringen van de zusters van mijn jeugdjaren,dat sommige zusters hun handen niet van de leerlingen konden afhouden heeft m.i.te maken gehad met de machtspositie waarin zij zaten.ik lees hierboven hoe sommige mensen die er zaten hun verhaal doen!

Anoniem 19 juli 2022

Ik kan mij herinneren van de periode dat ik misdienaar ben geweest omstreeks 1963 dat er een rector was bij dit veelbesproken internaat waarvan je latijn in woord en geschrift moest kennen. het is ook voor jongens een ware kwelling geweest voor de misdienaren maar dat is altijd onder de pet gehouden eveneens dat de rector willekeurig iemand van zijn misdienaars meenam naar zijn kamer.

Bert Janssen 22 juli 2022

Ik vond zojuist deze website daar ik zelf ook misdienaar geweest ben wilde ik het één en ander van vroeger weten en ben er van geschrokken hoeveel misstanden hebben plaatsgevonden,al ben ik zelf nooit bij dit internaat geweest als misdienaar maar zie wel de overeenkomsten als oud misdienaar toendertijd moest je kunnen antwoorden in het Latijn.

Giel Onderwater(74) 24 juli 2022

Misdienaar in de kerk ,klooster of bij een internaat veel 55 plussers zijn misdienaar en acoliet geweest,als je in Leiden of omgeving woonde moest je ook naar de goede herder,zelf heb ik er goede herinneringen van vroeger van behoudens van de goede herder want daar was alles totaal anders we werden gescheiden gehouden van de meisjes,mochten oud misdienaars dit lezen zou het fijn zijn om wat reactie,s van hen te zien!

Marijke 08 augustus 2022

Van de jongens die er misdienaar zijn geweest weet ik niet veel van af alhoewel ik wel zelf met een ander meisje hier misdienette geweest ben vanaf 1966 maar grotendeels waren het jongens. Wat bij mij de meeste indruk maakte was dat de pastoor liet merken dat hij liever jongens had met dienen en de kapelzuster wist niet om te gaan met ons. Ik ben ongeveer twee jaar misdienette geweest kleding was een zwarte toog met een hele rij knoopjes met een witte superplie erover.

Andre Haver.(74) 13 augustus 2022

Ik ben met een paar jongens van de vroegere Aloysius jongensschool misdienaar geweest bij dit voormalig internaat wat ik mij ervan herinner is dat we via een zij ingang naar de sacristie gingen waar altijd één van de zuster ons stond op te wachten,misdienaarskleding was een zwarte toog met een hele rij knoopjes met een witte superplie erover deze liturgische kleding was van Slabbinck en daar onder hadden we een soort herenpyama van zwart satijn aan dat gleed altijd erg door de voering van de toog ik heb een jongen uit de klas gekend met autisme hij liep er daardoor bij als een harlekijn .net als de rector hadden wij ook een wit boordje om onder onze toog die dingen knelde heel erg om de nek maar daar durfde niemand over te klagen dat hoorde er nou eenmaal bij gingen we toen van uit.het was niet altijd kommer en kwel van misbruik of misstanden heb ik nooit iets van gemerkt ik moet er wel bij zeggen dat ik goed was met Latijn dit kon ik in woord en geschrift daarvoor hoefde ik niet naar het rectorshuis wat toen nog voorkwam ik heb het over begin jaren zestig.

Anneke van Dam 19 augustus 2022

Ik wist niets af van deze website maar mijn oudste dochter heeft deze gevonden en maakte mij erop attent want zij weet van mijn verleden af. Ik ben inmiddels ruim in de zeventig met een vriendin van mij wat altijd zo gebleven is. We praten nog wel eens over de Goede Herder en eigenlijk nooit over de misstanden die er ook waren. Ik lees hierboven van enkele mannen hoe het hun verging als misdienaar.

Marja v.d.Lans 21 augustus 2022

Ik vond de goede herder website per toeval omdat ik wat te zoeken van vroeger toen ik hier zat,wie van jullie weet nog wie de zuster was van naam die ons haar knipte? Als toen dertienjarige in 1963 schaamde ik mij erg hoe dat knippen gebeurde iedereen had toen een ponymodel zou het fijn vinden als ik een reactie terug krijg!

Hans Heemskerk 27 augustus 2022

Vanochtend 27 8 2022 om 6.23 vond ik per toeval deze site:ik ben Hans Heemskerk uit Leiden waar ik geboren en getogen ben inmiddels ruim in de zeventig jaar.Als misdienaar had ik ook best wat te verduren gehad met de andere jongens.Ik heb daar nooit over durven praten thuis wat ze met ons deden dus het is mijns inziens goed om het hier van je af te schrijven er is te veel gebeurt.

Klaas van der Horst 11 september 2022

goede vondst deze site maar heb er nooit van geweten dat deze bestaat:inmiddels ben ik ruim in de zeventig jaar en herinner mij ervan dat iedere jongen die hier zijn misdienaarsbeurt deed in het zwart gekleed zijn toog aankreeg van een zuster.misdienaarskleding was een zwarte toog met een hele rij knoopjes met een witte superplie.ik was vroeger misdienaar bij de lodewijkkerk aan de steenschuur in leiden en werd ook weleens naar de goede herder gestuurd.

J.v.L 14 september 2022

Vroeger ben ik ook zoals zoveel hier hun verhaal doen misdienaar geweest,voor mij is het altijd een probleem geweest dat er nooit geen luisterend oor was ergens voor en er van weg gekeken werd van misstanden die ook bij jongens voor zijn gekomen

Kees Jaspers 25 september 2022

Als kind zijnde is het besef er nog niet ik kom uit een katholiek gezin en vind het erg moeilijk om het bovenstaande te lezen als oud misdienaar want het roept ook weer herinneringen op. Wees niet te expliciet graag ik weet hoe wreed ze waren daar dus het lost niets op!

Kees Bakker 27 september 2022

Sommige namen komen mij bekend voor,ik ben ook misdienaar geweest en kwam zo ook weleens bij dit klooster in begin de jaren zestig.de kleding was een zwarte toog met een hele rij knoopjes en een witte superplie erover van Stadelmaier.

Lida Hoogkamer(75) 29 september 2022

eind vijftig begin zestiger jaren heb ik veel in de wasserij werk gedaan altijd met tegenzin omdat ik vaak misselijk werd van de stinkende was,ik lees hierboven van enkele mannen die hier ook waren als misdienaar zal ze weleens gezien hebben waarschijnlijk.wat ik daarvan nog weet is dat zij apart ondergoed hadden wat ik ook tegenkwam met de was dus ik kijk er niet van op van hun verhalen,ik weet dat er vaak verschillende jongens geweest zijn die met de rector een mis deden als we ze zagen waren ze al omgekleed omdat ze via de refter binnen kwamen en dan naar de sacristie gingen,eens per week werden de soutane,s gewassen en daarna gestreken en de witte koorhemden in de stijfsel.

Gerda 05 oktober 2022

als het kan wil ik reageren op de ervaring van mevrouw v.d. lans hierboven,ik zat ook in deze periode in dit internaat en natuurlijk heeft het ook voor mij veel indruk gemaakt als een zuster ons haar deed dat bloempotmodel vergeet ik nooit meer.

Vincent 12 oktober 2022

Hallo allemaal ik heet Vincent ben pas 14 jaar en vond dit hier hoe het vroeger was als je misdienaar ergens was in een klooster of zo.Zelf ben ik ook misdienaar en dan heb ik een amict om met een witte albe een amict is eigenlijk een halsdoek van linnen of zo iets wat je met linten vastmaakt om je middel,vind het heel fijn dat ik misdienaar ben en wil acoliet worden en daarna naar het seminarie!

Annet Janssen (78)nu. 07 november 2022

Ik lees hierboven het verhaal van Gerda +Marja v. d. Lans,weet de naam nog steeds van de zuster die ons haar deed dat was zuster Francien als ik het goed heb,ik was altijd erg bang van dat mens als ik van haar een witte dokterjas achterstevoren moest aandoen zij stond dan achter mij en dan moest ik mijn armen naar voren strekken als ik in de mouwen zat met de armen knoopte ze die jas van achteren dicht en daarna moest ik op die vreselijke draaistoel gaan zitten ik schaamde me heel erg omdat je voor een raam zat en dat iedereen je kon zien zitten die op de gang liep dit is halverwege de zestiger jaren geweest.

Toos Hamers (74) 07 december 2022

Goede middag ik ben Toos Hamers en zat op internaat in Velp ben er in 1962 geplaatst heb er vier jaar intern gezeten,was meestal in de wasserij te vinden.Vreselijk waren sommige zuster voor ons en dominant zeg maar ik vond de oude zuster Nicolette die ons de haren knipte een verschrikkelijk mens omdat we naast de stoel moesten staan en de armen naar voren houden omdat we een witte jas achterstevoren aankregen en dan op de stoel gehesen werden,soms veel gegiegel maar inmiddels schaamde iedereen zich wel daardoor.

Christa 19 december 2022

Al deze verhalen waar ik bij toeval op stuit, roepen veel herinneringen op. Ik was begin jaren zestig een jaar in Rijsbergen (St Jozef Patrocinium heette dat geloof ik) bij de zusters van Bethanie. Daar moesten we ook werken in de wasserij, mangelkamer, strijkkamer en in de tuin. De nonnen werkten ook allemaal. We vonden dat heel normaal. Ik had het geluk dat ik na 6 weken weer naar school mocht, de Mulo in Etten. Ik hoorde in Rijsbergen meisjes wel praten over de Goede Herder " zusters van liefde, krengen van barmhartigheid" werden ze genoemd. Na een jaar ging ik naar Huize Claere Fonteine in Scheveningen. Dikke Duitse non Moeder Roswhita had daar de leiding. Als zij de kamer binnen kwam "zeilen " moesten wij opstaan. Nonnen kregen goed te eten. Wij, meisjes in de groei, kregen slecht eten. We hadden met een paar meisjes een brief aan de kinderrechter o.d. opgesteld om ons beklag te doen over het eten en verdere gang vanzaken. Die brief werd onderschept door de leiding. De initiatiefneemsters werden voor straf naar een goede herder instituut overgeplaatst. Ik heb het aan mijn geweldige voogdes mevrouw D. uit Den Haag te danken dat ik uit de klauwen van die nonnen raakte en op kamers mocht gaan wonen. Aan Rijsbergen en de nonnen daar bewaar ik geen nare herinneringen.

Ineke 23 december 2022

Pas nu is deze situatie mij onder ogen gekomen! Ook ik heb in Leiderdorp/Zoeterwoude enkele maanden verbleven! Veel is geblokt maar ook ik heb hele dagen op de strijkafdeling gestaan met die zware ijzers......ook kan ik mij de retraits herinneren niet mogen praten ( week/weken?) Ik was rond de 14 jaar denk ik....weet niet meer welk jaartal ergens rond 1965! Veel is weg. Of misschien weggestopt!...... wat ik wel nog weet dat ik om mijzelf te beschermen volledig naar binnen keerde......gelukkig ben ik daar op tijd weer uitgehaald!

Anja Meijer 24 december 2022

Ik lees hierboven dat er na het verlaten van de goede herder veel vrouwen van mijn leeftijd zijn met een trauma opgelopen bij diverse internaten van de goede herder.Als meisje ik was destijds pas veertien jaar werd ik met misbruik geconfronteerd in het huis waar de rector gehuisvest was waar ik schoonmaakdienst had die dag ik schrok mij werkelijk rot Dat ik de rector bezig zag met iemand van de misdienaars de jongen was op het moment dat ik de kamer binnenkwam heftig aan het schokken ik mocht er met niemand over praten natuurlijk is dat een indruk wat je leven blijft vervolgen op deze leeftijd.toch wil ik jullie een fijne kerst toewensen en een veilig 2023.

Henk v. Gelderen 25 december 2022

Mooie afsluiting Anja,hoe vervelend dit ook is voor U bedenk dat U niet alleen sta hiermee,dat dit gebeurt is dat is als vervelend genoeg dat vergeet je nimmer meer,ik ben zelf ook in een internaat misdienaar geweest waarvan ik de naam niet wil benoemen daar dit voor mij afgesloten is.alles heeft te maken dat jongens ruim voorhanden waren.Als jongen van net dertien jaar ben ik zelf ook misbruikt geweest door een geestelijke bij wie ik misdienaar was en ben niet de enigste geweest helaas.Het misbruik was op de kamer van de desbetreffende hij heeft mij helemaal uitgekleed waarna hij mij heeft aangekleed als misdienaar.ik wist dat het fout was toen ik de voering van een misdienaar toog over mijn lijf voelde maar durfde niets te doen zo overheersend kwam hij over.Ik wist mij eigenlijk geen houding te geven ten tijde dat ik bij hem stond.zijn doelstelling was duidelijk dat je opgewonden werd,dat ik huilend daarna ging schokken en het vies vond had hij totaal geen emotie mee zo egoïstisch gingen ze met jongens om.

Kees Bartels 25 december 2022

Allereerst wil ik de lezers de beste wensen doen en een gelukkig 2023.Veel doet mij denken aan internaat Groenenstein van vroeger in Den Haag het is in 1971 gesloopt als ik het goed heb.Ik zat er van 1960 t/m 1966.

Gerard de Jong. 14 januari 2023

Ik ben Gerard uit 1946 en van de goede herder misdienaar herinner me dat er als er wat fout ging je een draai om de oren kon krijgen of nog erger geloof dat ze het tegenwoordig ongewenst gedrag noemen maar vroeger dacht je dat alles normaal was en je zag het toen als een voorbeeld dus er is achteraf nooit werk van gemaakt omdat je bang was dat je thuis ook nog een keer een draai om de oren kreeg.

Redactie 24 januari 2023

[Deze reactie is door de redactie aangepast] Piet van Dijk 01 januari 2023. Per toeval stuitte ik op deze website. Sommige onderwerpen zijn kwetsend maar ik schrik er niet van. Ook ikzelf ben als kind misbruikt door een broeder op kostschool achteraf was hij pedofiel wat later bleek maar het kwaad was wel geschiedt toen. Voor mij is het in de sacristie geweest het misbruik ik werd als het ware meegelokt naar de kapel waar hij mij de kruiswegstatie uitlag en liet mij de kleedruimte van de kapel zien daarna. Ik heb nog een scherpe herinnering van hem. Dit is niet uit te leggen, het ergste is daarna pas dat niemand je wil geloven dat je door een broeder misbruikt ben geweest.

Redactie 24 januari 2023

[Deze reactie is door de redactie aangepast] Carin Reijerkerk 03 januari 2023. Vreselijk wat er gebeurt is vroeger,Ik zat in Velp en ook misbruikt door sommige nonnen,was totaal de kluts kwijt toen ik voor het eerst ongesteld werd toen ik vroeg wat ik moest doen omdat ik toch wel erg vloeide. Herinner mij als de dag van gisteren dat ik voor een passpiegel gezet werd en uitgekleed naar mezelf moest kijken waarna ze mij aanraakte. Dat ik mij erg schaamde daarvoor interesseerde hun niks kreeg alleen maar te horen dat ze mij een grote meid vonden,ik heb het als een hel ervaren bij die vrome nonnen zogenaamd,sorry ik hoop dat het mij niet kwalijk genomen word maar het is de realiteit helaas!

Redactie 24 januari 2023

[Deze reactie is door de redactie aangepast] Klaas Kuiper 13 januari 2023. Veel van de verhalen herken ik. Vroeger was ik net zoals zovelen jongens misdienaar, naast klooster Mater Dolorosa aan de Vrouwenweg in Leiden diende ik als misdienaar bij paters en zo kwam het voor dat we ook weleens bij de zusters van de goede herder kwamen voor de kerkdiensten Ben erg geschrokken van het lezen hier maar kijk er niet van op. Zo zie ik nog voor me een jongen waarmee ik samen moest dienen met een lichte vorm van autisme die overprikkeld raakte en op intieme plekken aangeraakt werd door een zuster. Dat beeld van toen is voor een kind niet te verteren.

Redactie 24 januari 2023

Beste mensen, zoals te lezen hebben we een aantal reacties moeten aanpassen. Zoals eerder genoemd moet deze website te bezoeken zijn voor een breed publiek, bijvoorbeeld ook door leerlingen die op zoek zijn naar informatie voor hun huiswerk, en daarom zijn we genoodzaakt bijdragen met te expliciete details te verwijderen. We hopen daarbij op jullie begrip en verwijzen jullie graag door naar bijvoorbeeld Hulplijn Verbreek de Stilte of Stichting Slachtofferhulp voor emotionele ondersteuning of contact met lotgenoten.

Henk Frederiks leiden 10 februari 2023

Ben vroeger ook als misdienaar wel een keer bij dit internaat geweest het enigst wat anders was is dat iedere jongen die hier zijn beurt had een soort pyama van een zwarte glimmende stof en zwarte pantoffels met kousen aan moest doen voordat je gekleed werd in toog en superplie dat deed de kapelzuster weet nog goed dat het nogal glad aanvoelde omdat in de toog een gladde voering zat en ook had je een witte boord om zoals wat acolieten ook hebben ik vond deze boorden erg knellen ze waren te hoog en bestemd voor volwassen mannen zeg maar ik durfde dit nooit te zeggen omdat de kapelzuster er best streng uitzag in mijn beleving toen.

Hans Posthumus 16 februari 2023

Vandaag een artikel in de Volkskrant over een rechtszaak tegen de kloosterorde. Negentien vrouwen die als meisje bij nonnen werden geplaatst, stappen nu naar de rechter: ‘Het kloost... https://www.volkskrant.nl/ts-bae87abc via @volkskrant

Christel Don 28 februari 2023

Beste bezoekers van dit forum. Ik ben al een paar jaar bezig met een boek over de geschiedenis van de meisjestehuizen van de zusters van De Goede Herder. Op dit forum lees ik meerdere verhalen van vrouwen over seksueel misbruik binnen het tehuis in Zoeterwoude in de jaren zestig en zeventig. Ik zou daar graag meer over willen weten. Ben je een ex-pupil van De Goede Herder, heb je hiermee te maken gehad en zou je hierover willen vertellen, neem dan graag contact met mij op. Mijn mailadres is: christeldon@me.com.

Ton Boot 29 maart 2023

Wanneer gaan we nu eindelijk eens erkennen dat de Katholieke kerk niets anders is dan een criminele organisatie en dus verboden moet worden. Het is het minste wat er moet gebeuren om het ontzaglijke leed van honderdduizenden kinderen een heel klein beetje goed te maken.

Jan Bartels 29 maart 2023

Goede avond,ben het ten dele met de heer boot eens. De katholieke kerk is m.i.niet schuldig aan wat er in het verleden is gebeurt maar de in celibaat levende mensen van dit instituut zijn met name schuldig geweest aan alle ellende.

Cisca 30 maart 2023

Gisteravond teleurgestelde Lies en Joke gezien in het progamma Khalid en Sophie.

Joke 03 april 2023

Cisca we zijn niet echt teleurgesteld.we zagen dit al aan komen met deze partijdige rechters.de tegenpartij moet zich kapot schamen om te ontkennen.ze hebben ons daar voor ons verdere leven trauma's bezorgt.daarbij zoveel vrouwen die elkaar niet eens echt kennen,met een eenduidige verhaal.dan valt er weinig te ontkennen.ik ben van 62 tot half 66 daar geweest heb me kapot moeten werken,waar ik gewricht en spierproblemen heb opgelopen.dat is zeker uit de lucht komen vallen. We komen na deze uitspraak sterker strijdbaarheid terug bij het hoger beroep.dan hebben we nog hete ijzers tegen hun in het vuur.

Martin De Groot. 05 april 2023

Het geeft een vervelend gevoel dit dat niets meer serieus genomen word ondanks je leeftijd.ik leef mee met degene die onrecht is aangedaan.inmiddels ben ik ruim in de zeventig jaar en ben hier vroeger van 1956 tot 1960 misdienaar geweest net als zovelen jongens ging ook weleens wat fout dan kreeg ik een draai om de oren toen was dit normaal en wist je niet beter.

Herman de Groot. 09 april 2023

Allemaal herkenbare verhalen waar ik toevallig op terechtkom.heb op de r.k jongensschool gezeten en net als zovelen jongens ook misdienaar geweest bij een instelling in Noordwijkerhout de Sancta Maria.wil niet beweren dat ik daar misbruikt ben geweest maar vreemd was wel om je bij binnenkomst in de sakristie van een zuster eerst een gitzwarte pijama kreeg om dat aan te trekken ook zwarte kousen en zwarte pantoffels hoorden daarbij.ging ook weleens mis door die dunne zijden broek zoals een ongewilde erectie dan werd er doodleuk gezegd dat dat bij jongens hoorde en daar thuis voortaan wat aan te doen om dit te voorkomen dan schaamde je je natuurlijk kapot.was voor mij althans vernederend dat dit moest ,gaf je het gevoel dat we met vuile kleren naar de kapel kwamen.die kleren onder de toga was erg vervelend omdat het nogal glad was door de binnenvoering van de toga,ik ben pas 73 jaar geworden maar herken deze belevenissen alsof het verleden week is geweest.

Cisca 13 april 2023

Dat er vroeger veel mis gegaan is in internaten is de laatste decennia aan het licht gekomen.één een ander heeft te maken gehad dat in celibaat leven niet vol te houden is geweest bij de meeste juist hier ontstond dit zijn met name jongens gebruikt omdat zij ruim voorhanden waren vooral koorknapen maar ook jongens die misdienaar waren.

Grietje 13 april 2023

Ik ben opzoek naar de overlijdens oorzaak van mijn oudtante Haar naam was Martha Johanna Maria Rotman oud 19 jaar overleden 24 mei 1941 te Rheden velp Larenstein overlijdens aangifte gedaan door broekhof tuinman

Grietje 15 april 2023

Ik ben op zoek naar Martha Johanna Maria Rotman die in mei 1941 in de goede herder in velp,zat en daar is overleden

Lies vissers 18 april 2023

Kan je hier ook oproepen plaatsen

Joke de smit 18 april 2023

Ik heb een vraag aan het beheer.vorige week vrijdag heb ik een bericht geschreven en verzonden.tot mijn verbazing is het niet geplaatst.graag zou ik weten,wat daar de reden van is.we zijn inmiddels 1 week verder.

Redactie 01 mei 2023

Beste Joke, er is een tijdje een storing geweest op de website waardoor het plaatsen van een reactie niet mogelijk was. Dat is inmiddels verholpen dus je kunt het best nog eens je reactie plaatsen. Excuses voor het ongemak!

Henk. 19 april 2023

Ik ben er sinds kort achter dat je op de website van (huize larenstein)hiervoor terecht kan.

Anoniem 02 mei 2023

Zojuist een filmpje gekeken op Youtube van Rita. Zodoende ben ik hier op deze pagina terecht gekomen. Wat een leed zullen die meisjes hebben gehad. https://www.youtube.com/watch?v=v-Ikslr7EeA

Marian 04 mei 2023

Bijzonder deze site! Wat een verhalen van vroeger maar helaas wel de realiteit. Voor de één is het een leerzame tijd geweest voor de ander een hel zeg maar.

Nico 07 mei 2023

Bijzondere vondst voor mij,zo herken ik enige namen van de mannen die hier misdienaar geweest zijn.Zelf kom ik uit een katholiek gezin en als zodanig opgevoed meestal werd je misdienaar.

Anoniem 13 mei 2023

Heb vroeger in Velp gezeten daar ook niet veel anders,ik zat een keer te klieren met een ander meisje in plaats dat we een draai om de oren kregen werden we meegenomen door een zuster we moesten tegenover elkaar staan met een luierbroekje aan met een lang wit hemd eroverheen dit heeft ongeveer een half uur geduurd geloof ik.

Joke jokipokie@hotmail.com 18 mei 2023

Verdorie waarom is mijn bericht weer niet geplaatst.dat is nu al de 2e keer.

Lies Vissers 20 mei 2023

Waarom worden er geen reacties geplaatst. Joke heeft het tot drie keer geprobeerd. Graag een reactie

Lies Vissers 22 mei 2023

Zou graag een reactie van de redactie willen ontvangen, waarom berichten niet geplaats worden. Sommige berichten zoald deze wel. En andere berichten op de reacties van andere vrouwen niet??

Redactie 30 mei 2023

Beste Lies, in principe mag iedereen een reactie achterlaten en deze worden pas achteraf gemodereerd. Dus als je reactie niet geplaatst wordt zit daar een technische reden achter. Voor zover wij weten is er momenteel geen storing. Wellicht kunnen degenen waarvan de reactie niet geplaatst wordt het eens via een ander apparaat (tablet, smartphone of laptop) proberen?

Lies Vissers 22 mei 2023

Ik ben Lies een van de vrouwen die een rechtzaak heeft aangespannen tegen De Goede Herder. Helaas hebben we de rechtzaak (verloren) we gaan in hoger beroep. Ik schrik van jullie verhalen over sexueel misbruik op deze site. Ik kan me voorstellen dat nieuws over De Goede Herder jullie bezighoud en dat er allerlei ervaringen bij jullie naar boven haalt. In onze groep van 19 vrouwen zijn er ook vrouwen die ervaringen hebben met sexueel misbruik. Als jullie daarover willen praten kunnen jullie contact met mij of Joke opnemen. Joke heeft geprobeerd een oproep te plaatsen. Maar kon op de een of andere reden niet geplaats worden. Vr groet joke en Lies

Freek 24 mei 2023

Goede morgen,ik denk dat deze site niet goed gemodereerd wordt Joke en lies,als oud misdienaar van dit voormalige klooster -internaat ontdek ik ook herinneringen van vroeger,ben pas later gaan beseffen dat het niet goed was dat ik veelvuldig een draai om mijn oren kreeg als ik geen zwarte pyjama wilde onder mijn toog en superplie omdat je dan je helemaal uitgekleed moest worden die soort pyjama was heel erg dun en van zijden stof daar kon ik niet tegen want dat prikkelde mij,zal verdere details besparen

Lies Vissers 24 mei 2023

Dank je wel Freek, ja het was even een ding. Maar uiteindelijk toch gelukt. Ja,, de RK hebben heel wat op hun geweten! Fijn dat ieder die dat wil en kan hier zijn of haar verhaal kan delen.

Tineke (69) 26 mei 2023

Beste oud mede interne meisjes van destijds,ben op zoek naar vrouwen die hier midden de jaren zestig bij de kapster het haar lieten doen dit was een zuster waarvan ik de naam niet meer weet,sommige meisjes waaronder ik kregen het op de zenuwen omdat je van deze zuster een witte jas achterstevoren aankreeg je moest dan van haar naast de stoel staan en je armen naar voren houden om in de mouwen te doen ze stond dan achter je te wapperen met die grote witte jas ze sloot deze met de knopen op je rug gaf het gevoel of je een dwangbuis aanhad.Het model bloempot was dan normaal erna waar ik mij erg mee schaamde waarschijnlijk ik niet alleen.

Tamara nu 72 10 juni 2023

Heb het er weleens met mijn man over hij omschrijft nonnen als krengen van barmartigheid,ze hebben mij destijds ook gebruikt omwille hun drang naar tevredenheid of hoe je het maar wil noemen.had toen een incontinentiebroek aan waar ze met een soort klisma spuit warm water in deden kan niet anders zeggen dat sommige nonnen zo gemeen als judas waren maar niet allemaal.

Marion 11 juni 2023

Dat daar in die internaten misbruik voorkwam is inmiddels overduidelijk,veel van dit soort opvang internaten waaronder ook de goede herder zijn over de schreef gegaan voor wat dit betreft meestal door religieuzen dus ook nonnen en paters.

Tineke Oorschot 12 juni 2023

Beste Tamara,vroeger is dit ook gebruikelijk geweest in de psychiatrie waar ik in de jaren vijftig/zestig heb gewerkt met als bedoeling om te ontspannen. Hier is naderhand nooit over gepraat met de familie om moeilijkheden te voorkomen zag er vreselijk uit als iemand vastgehouden werd terwijl een zuster bij de schaamstreek bezig was. ik heb dat zelf omdat ik er werkzaam was als verzorgster ook moeten doen,dit werd overigens ook bij mannen gedaan in psychiatrische instellingen.

Carla 04 juli 2023

Toevallig heb ik dit gevonden omdat mijn zwager het gisteravond over de goede had hij is vroeger bij een rector in Zoeterwoude misdienaar geweest en door deze Rector schrik niet mis bruikt als minderjarige toen.ik wilde eigenlijk niet geloven dat hij zei hoe hij door de rector is uitgekleed in de sacristie en dat hij spiernaakt daarna een misdienaar toog aan kreeg om hem zo te prikkelen.

Anoniem 04 juli 2023

Van begin de zestiger jaren is er een beerput opengegaan. Als je ergens misdienaar was moest je tegen je wil in enigszins meegaand zijn tegenover de ouderen en daar is het ook misgegaan. Ik ben ook bedrogen door een geestelijk toen ik vijftien jaar was en als ik het doorvertelde mocht ik geen misdienaar zijn Natuurlijk is dat ingewikkeld omdat je bang was om thuis ook nog eens een draai om de oren te krijgen Ik heb naarmate ik ouder word er nog last van dat ik naast een fresco van de heilige Tarcisius met mijn armen gespreid moest staan in de vorm van het kruis en zo ben uitgekleed tot op mijn onderbroek toe

H.v.d.Berg. 07 juli 2023

Naarmate de tijd verstrijkt en je ouder word ga je beseffen hoe jongens voor de gek gehouden zijn. Horribile dictu hoe ik behandeld ben als misdienaar door enkele broeders van een soortgelijk gesticht maar dan voor jongens. Wat dapper van deze heren is het om dit uit te leggen hoe zij zich gevoeld moeten hebben vroeger. Nog erger is dat het nooit serieus werd genomen en in de doofpot is gegaan.

Monique 22 juli 2023

Goede morgen,mijn vriendin maakte me op deze site attent,ik merk dat ik de nachtmerrie nog niet eens verwekt hebt.

Anna 26 juli 2023

Ik mag hopen dat het gemoderniseerd word en Fatima zo snel als mogelijk verwijderd word.

Redactie 26 juli 2023

De reactie is verwijderd, Anna. 

Marian 01 augustus 2023

Ik schrik er niet meer van inmiddels,zo zit ik net dat verhaal van Carla 4 juli in me op nemen vreselijk moet het geweest zijn voor haar zwager.ik zat er zelf ook in de zestiger jaren en veel in de wasserij werk gedaan daar zat ook misdienaar bij soms zaten er witte vlekken in de voering en ruikte ik een pislucht, begreep dat toen nog niet wat dat was omdat ik toen niet beter wist,groetjes Marian van Oorschot.

Marian 01 augustus 2023

Moet misdienaar kleding zijn voor de duidelijkheid me typen gaat nog niet goed.

A.Kolle. 06 augustus 2023

Mijn moeder kwam in Leiderdorp in 1942. Omdat haar zus zwanger was van een Duitser . Zij bleef daar tot 1953. Zegt zelf dat zij het heel goed gehad heeft.

Frans 07 augustus 2023

Mijn oudste dochter wees mij op deze website,ik heb zelf met misbruik te maken gehad als misdienaar en ondanks mijn leeftijd 77 wil ik aangeven hoe kwetsbaar jongens en meisjes waren op kostscholen en andere instellingen,zit net het verhaal van Marian te lezen en dat maakt weer veel los, ondanks hoe gekwetst ik me voel is ben ik dankbaar dat ook de realiteit gezien mag worden.

Jan Hoogkamer 08 augustus 2023

Natuurlijk vergeet je dat nooit meer als je bij misstanden betrokken ben geweest,niet alleen bij de goede herder instellingen kwam dit voor,ik heb in een r.k jongens internaat gezeten daar was het schering en inslag,als je een wit voetje wilde halen werd je misdienaar hoeveel keer het daarbij fout ging is niet te tellen,het is voorgekomen dat een misdienaar is betast waar ik bij betrokken was ik mocht er met niemand over praten.

Nico v.Schie 19 augustus 2023

Ik ben van 1952 en ben hier gisteren aan herinnerd door een vroegere schoolgenoot van me,ik was toen 12 jaar toen ik bij rector Wouters misdienaar ben geweest tot ik 16 werd,erg lastig is het om te vertellen dat die rector mij een paar keer in zijn kamer van het rectorshuis heeft misbruikt waar ik nooit over gesproken hebt,hij wilde dan dat ik helemaal uitgekleed werd door hem en dan naakt was om me met een toog en zo een superplie erover aan te kleden, toen ik van hem een toog aan kreeg en de voering ervan voelde wist ik niet wat me de eerste keer overkwam dat ik ongewild een erectie ervan had .het verhaal ging later dat hij het bij meer jongens heeft gedaan.

Fons 25 augustus 2023

Probeer het los te laten Nico. Ik herken mij hier in ben zelf op het juvenaat misbruik niet lichamelijk maar het heeft wel gevolgen gehad in mijn leven zelfs nu weer. Ik wil niet gedetailleerd verder gaan maar ik weet dat het lastig is om het voor je te houden. Bij mij was het een missie broeder die niet met de handen van mij af kon blijven.

mijn naam is M.Mulders. 27 augustus 2023

ik heb een zus die inmiddels is overleden en zij heeft gezeten in de goede herder in Almelo. ik zat in een ander tehuis maar ben een keer bij haar geweest en ging alle deuren op slot. helaas in mijn verdere leven nooit contact gehad. wat triest wat ik hier nu allemaal achter kom voor deze meisjes. zij hete Mia Woeltjes .

Anoniem 30 augustus 2023

Achter de waarheid kom je nooit meer daarvoor is het al te lang geleden,ik kom uit Leiden en schrok ervan wat Marian heeft gezien op die wasserij daar.

G.Haverkamp 01 september 2023

Ze heette vroeger niet voor niks de krengen van barmartigheid zeg maar maar ook de geestelijke die de leiding hadden over de kloosters gaan ook niet vrijuit. Zo lees ik zojuist het verleden van marian dit maakt ook bij mij veel los daar ik zelf als misdienaar ben gebruikt omwille de seksuele drang van een geestelijke.

Jan bergman 06 september 2023

Ja lastig vind ik deze onderwerpen om te reageren,mijn zwager attendeerde me op deze website omdat we het over misdienaars hadden onlangs.hij weet van mijn verleden af als misdienaar.heb even moeten slikken toen ik dat verhaal van marian zag staan.hetzelfde heb ik ook meegemaakt het ergste is daarbij dat je vroeger daar niet over mocht praten.

M.Mulder 09 september 2023

Natuurlijk is het vreselijk wat er door geestelijken is aangedaan bij jongens en meisjes de nadruk ligt wel erg veel bij de goede herder ben ik van mening. Zelf ben ik verkapt misbruikt en dit was niet bij de goede herder dit geeft maar aan dat het overal voorkwam.

Dirk een ex misdienaar 10 september 2023

Ik ben geboren en getogen in Leiden en weet wat het is dat misbruik.alles heeft met een geestelijke te maken die weleens een misdienaar meenam en niet om te bidden zeg maar.

Redactie 05 oktober 2023

[Deze reactie is door de redactie aangepast] Liesbeth Van Rooijen, 03 oktober 2023. Ik heb vroeger in Velp gezeten niet wetende hoe het we was, heb veel in de wasserij daar gewerkt, heb nooit geweten hoe het kwam dat in de binnenzijde van de toga s die in de sacristie hoorde te Zijn ook in de kamer van de rector waren te vinden met vieze vlekken in de voering ben er nu pas achter dat hier jongens mee misbruik zijn die ze naakt aankregen, vinden sommige mensen het raar dat er mensen zijn die niet meer naar de kerk gaan misschien uit onvrede hiervan wie zal het zeggen??

Klaas Janssen 08 oktober 2023

Lieve allemaal hier. Ik weet hoe lastig het is ermee om te gaan als je zelf ook met misstanden in je vroege jeugd heb gehad,ik ben zelf ook misdienaar geweest en ben nooit serieus genomen dat ik misbruikt ben geweest door een broeder van een r.k.jongensinternaat daar deze zaak is afgedaan door verjaring is voor mij nog steeds niet te bevatten. Onrecht blijft immers bij je in het geheugen staan.

Hans Eikelenboom 10 oktober 2023

Dat er vroeger veel fout is gegaan met jongens en meisjes is duidelijk.toen ik in een r.k jongens internaat zat in de jaren vijftig hebben broeders mij misbruikt ook naakt met misdienaar kleding aan,ik wist werkelijk toen nog niet waarvoor dit was maar ben tegen mijn wil in klaar gekomen waarschijnlijk door de voering wat erg koud en glad aanvoelde wat mij althans seksueel prikkelde op deze manier bevuilde jongens de misdienaar toog.

Bart Janssen 17 oktober 2023

Helaas is dit gebeurt vroeger en dat konden geestelijke gemakkelijk doen waar dan ook. al zijn de internaten en inrichten het ergste geweest wat misstanden aangaat. Zelf ben ik ook op jonge leeftijd misbruikt als misdienaar bij de Rector op internaat daar verjaring heeft plaatsgevonden zal ik het instituut niet meer benoemen. Nu ik ruimschoots in de zeventig jaar ben roept het nog steeds emoties op. Betrokkenheid van de kapel zuster is er ook geweest maar dat is nooit bewezen. Ik vind het dapper om van de lotgenoten hun relaas te lezen.

Sonja Bakker 72 jaar 04 november 2023

Ik heb nog steeds oud zeer dankzij een paar zuster van de goede herder,mijn oudste dochter vind daarvan dat ik mij te kwetsbaar heb opgesteld en teveel opgepot heb van dat verleden.

Bert 13 december 2023

Goeiemorgen ik ben Bert van Oss. Het is voor mij Alsof het gisteren is geweest zoveel indruk heeft het gemaakt al die misstanden. Ik ben ongeveer 1962 tot 1964 er misdienaar geweest en onder andere ook de Jozefkerk in Leiden. Ik zou het op prijs stellen of er iemand weet hoe de pater die uit de missie heet,hij had veel interesse voor jongens. Hij had een kamer in het rectorhuis en ik ben daar seksueel misbruikt geweest.

Marieke 11 januari 2024

Ik was een moeilijke puber en om me rustig te maken kreeg ik af en toe een hemd en een incontinentiebroekje aan waar een non dan soms wat warme olie in deed, wat heel prikkelend was en ze dan op wreef tot ik een sexueel hoogtepunt had. Ik schaamde me dood. Soms moesten andere meisjes toekijken. Ik heb dat nooit iemand durven vertellen, maar vergeten doe je dat niet.

Tanja 11 januari 2024

Ja,die nonnen hebben heel wat teweeg gebracht Marieke??? Ik heb in Almelo gezeten in de jaren zestig,ik herken uw verhaal en mezelf erin als iemand om wat voor reden ook zich onrustig gedroeg was er een methode bedacht om weer rustig te worden dan kreeg ze een lang wit hemd en een plastic broekje aan en dan werd er over de schaamstreek getoucheerd door een zuster daar moesten de meest drukke meisjes dan naar kijken. het meest traumatisch is geweest voor desbetreffende dat degene erg ging schokken. Dit is in de jaren zestig gebeurt maar vergeten kan ik het ook niet.

Lies Verhoeven. 13 januari 2024

Goeiemiddg marieke en tanja.mijn dochter kwam hiermee aan en zij wil dat ik mijn verleden waar ik nog steeds mee worstel in de openbaarheid breng. wat jullie beide hier vertellen is buitengewoon dapper en daar kunnen jullie trots op zijn. ik heb ruim vier jaar in tilburg gezeten bij die nonnen daar was een vreselijke tijd,we hebben het nooit durven te vertellen dat we gedwongen zijn geweest om naar bepaalde meisjes te kijken die moeilijk opvoedbaar waren,dan kregen ze van een zuster een schort voor en een luierbroek aan waar die non dan overheen streelde tot ze in mijn ogen stuiptrekkingen kreeg en ja dit is zo gemeen geweest dat we deze geniepige methode aan niemand uit schaamte en verdriet verteld hebben vr. groet Lies.

Marian 14 januari 2024

Ik denk nog vaak terug aan de goede herder en wat is het flink dat er nog steeds dames zijn die dit naar de buitenwereld brengen.het heeft weer eens aan hoe indrukwekkend het geweest is bij deze nonnen. Als nog kind van 14 jaar werd ik beschreven als erg druk en lastig en dat nam je dan maar aan door het machtsmisbruik van toendertijd.

Lies Boogaard 14 januari 2024

Lies Boogaard. Ik had al eerder dingen verteld op 23 4 2022. Ik weet net als jullie dat dit is gebeurd maar wat goed om dit van je af te schrijven. Ondanks dat ik nu ruim in de zeventig ben vergeet ik het nooit meer dat ik gedwongen naar iemand moest kijken met nog een paar meisjes.

Stien Van der Drift 24 januari 2024

Als ik dit lees schieten de tranen mij in de ogen,zo herkenbaar en gemeen is dit geweest om gedwongen uitgekleed te worden en die misstanden daarna waar die nonnen schijnbaar van genoten hebben,ik kom uit de omgeving van Leiden Alphen en ik zat ook enkele jaren bij deze nonnen in Zoeterwoude,nog altijd niet vergeten dat machtsmisbruik wat plaatsgevonden heeft.

Annelies,oud interne Tilburg. 29 januari 2024

Goeie morgen,ik was daar ook in Tilburg omdat ik naar later ter oren kwam een lastige puber,ook in Brabant ging het vaak fout dus,dit kan je opzoeken bij Brabant dorp forum.

Jan Hartman 31 januari 2024

Menno Mulder 31 januari.Graag wil ik reageren op hetgeen de heer Eikelenboom stelt van 10 oktober. Ik ben vroeger midden in de pubertijd door een rector net als u misbruikt als misdienaar hij zei dan tegen mij dat ik niet ongehoorzaam mocht zijn en omdat ik bang was van hem deed ik wat hij van mij verlangde je durfde gewoonweg niet te weigeren en dat neem ik mij nog steeds kwalijk. Het is voor mij zondermeer een vervelende tijd geweest en nooit empathie gevoeld van die rector ik herinner mij nog sterk dat ik door die rector helemaal uitgekleed werd en dan kreeg ik van hem een misdienaar toog aan en de superplie waar hij kennelijk van genoot,verder wil ik hier niet op ingaan het leed ervan is al verschrikkelijk genoeg

Lies Homan 02 februari 2024

Er zit aan ieder zijn beleving wel een keerzijde aan, sommige nonnen deden gewoon wat ze doen moesten in naam van God en dat was het beste voor hebben met hun leerlingen en dat deden ze ook met overtuiging, naast de misstanden die er ook waren kijk ik met plezier terug op mijn verleden bij dit internaat.

Redactie 20 februari 2024

[Deze reactie is door de redactie aangepast] Heidi Franssen, 20 februari 2024. Goede vondst zojuist van het voormalige instituut van meisjes. Ik ben van 1954 en zat in Zoeterwoude in de jaren zestig, niet fijn dat ik hier en daar lees hoe de zusters in werkelijkheid waren, helaas heeft een zuster ook bij mij het vertrouwen beschaamd. Ik heb zelf ook met onhoorbaar gedrag te maken gehad op Zoeterwoude naar zeggen van een zuster was ik een druk en onrustig meisje en om mij rustig te krijgen werd ik regelmatig uitgekleed door haar ik kreeg dan een hemd en een incontinentie broek aan waar enkele meisjes bij waren ik schaamde me dood als die zuster mij vervolgens ongewenst betastte hier is nooit ruchtbaarheid aan gegeven.

Gerda 24 februari 2024

Met enige regelmaat zit ik weleens wat te zoeken van het klooster internaat waar ik op heb gezeten rond 1965. Ik schrik er niet van heb ook zoveel meegemaakt en gezien daar.een leeftijdsgenoot van de groep had een luierbroek met een ziekenhuishemd aan waar waar een zuster mee bezig was. Dit is nog maar een topje van was er destijds is gebeurd.

Loes van Dalen 04 maart 2024

Dag.ik was bij de goede herder in Zoeterwoude midden jaren zestig precies weet ik dat niet meer want heb er niets meer van liggen. Wat ik nog weet is dat die zusters gewoon hun best deden om ons in de maatschappij te zetten en weet niet anders dan dat zij hun uiterste best deden dat we goed in de maatschappij gezet werden.

Ivonne Meijer 05 maart 2024

Alleen al bij het lezen lopen de rillingen over mijn lijf,met mijn dochter afgelopen tijd veel over gehad en gelezen van die nonnen vergeet die rot nonnen hoe moeilijk dat ook is.

Irene Houthuijs 07 maart 2024

Beste lezers van deze website, De VPRO maakt een televisieserie over de meisjes van de Goede Herder. We lazen de verhalen op deze site, oa over seksueel misbruik, en we willen graag in contact komen met vrouwen die hierover willen praten. We snappen dat het misschien moeilijk voor u is. Maar het is wèl belangrijk. We zouden het zeer op prijs stellen wanneer u contact met ons zou willen opnemen. Via de mail: I.Houthuijs@vpro.nl of bel: 088- 2058 361. We garanderen u vertrouwelijkheid en dat niets van de door u verstrekte informatie wordt gepubliceerd zonder uw toestemming. Met vriendelijke groet, Irene Houthuijs

Mevrouw v.d.Meer 12 maart 2024

Dag Irene, helaas kan ik dit niet meer opbrengen vanwege de hoge leeftijd, wanneer is deze uitzending?

Irene Houthuijs 12 maart 2024

Dag mevrouw vd Meer, dank voor uw reactie. De uitzendingen zullen zijn op 3, 10, 17 en 24 juni om 20.28u op NPO 2. Wat jammer dat u het niet meer op kunt brengen. Mocht u zich bedenken, dan hoor ik het graag. Alleen een vertrouwelijk telefoongesprek zou ons al enorm helpen. Hartelijke groet, Irene

Lies Vissers 17 maart 2024

Hallo lotgenoten van de Goede Herder. Ik heb al jullie berichten gelezen van dat plastic broekje. Afschuwelijk!! En het houd me bezig. Ik heb van 1966 tot 1969 in almelo gezeten bij zr francisca en later bij zr Hillegonda. Ik was 14 toen ik er aan kwam. De docu die uitkomt in juni kom ik ook in voor samen met 2 GH vrouwen. Als iemand van jullie behoefte heeft om met mij te praten of vragen heeft, kunnen jullie me altijd bellen. 0628932781 Lieve Groet Lies.

Jan Van den berge (Maarkdal, België) 29 maart 2024

[Deze reactie is door de redactie aangepast] Plastic broekjes werden in alle katholieke instellingen gebruikt, ook in België, soms ook in combinatie met lauwe olie, bij zowel jongens als meisjes. Jongens moesten zich uitkleden, kregen een plastic broekje aan, er werd wat olie in gespoten zodat ze geprikkeld werden, terwijl iedereen er op keek. Bij meisjes gebeurde het gelijkaardig, soms moesten ze zelf "wrijven" of werd het door de nonnen gedaan, ook terwijl iedereen er op keek. Ze schaamden zich rot en durven daar amper over spreken, ook na tientallen jaren.

Lies 29 maart 2024

[Deze reactie is door de redactie aangepast] Dag Lies. Samen met mijn dochter schrijf ik u mijn verleden van de goede herder daar ik ook ellende heb meegemaakt bij de zusters wil ik niet meer reageren verder dan alleen mijn verhaal te mogen doen. Ook ik had vroeger leer en nog enkele problemen van opvoeding zo ben ik zo ze zeiden toendertijd een moeilijke puber en als ik druk in het hoofd was kreeg ik van een zuster met een rubberen schort aan een medisch incontinentiebroek en een hemd aan waar ze soms ook wat warme olie in deed als ik erg gespannen was, het was dan heel prikkelend waar ik niets tegen kon doen, en toen moesten ook andere meisjes toekijken. De zuster zei dat het bij een meisje hoorde om rustig te worden. Ik heb dit nooit iemand durven te vertellen en vergeten ben ik dit nooit, nogmaals wil ik u herinneren hier niet verder mee te willen gaan edoch wil ik iedereen hier sterkte wensen en mooie paasdagen, m.vr.gr Lies.

Redactie 29 maart 2024

Beste mensen, zoals te lezen hebben we een aantal reacties moeten aanpassen. Zoals eerder genoemd moet deze website te bezoeken zijn voor een breed publiek, bijvoorbeeld ook door leerlingen die op zoek zijn naar informatie voor hun huiswerk, en daarom zijn we genoodzaakt bijdragen met te expliciete details te verwijderen of aan te passen. We hopen daarbij op jullie begrip en verwijzen jullie graag door naar bijvoorbeeld Hulplijn Verbreek de Stilte of Stichting Slachtofferhulp voor emotionele ondersteuning of contact met lotgenoten.

Truus Blom 02 april 2024

Alle lof aan redactie.ook ik begrijp dat het moeilijk is om alles uit te leggen soms kan iemand daar niet omheen van wat er allemaal is gebeurt bij deze nonnen.juist op een goede manier van communiceren houden degene op juist wijze contact.

J.Veenstra 09 april 2024

Goede morgen. Met wat hulp van mijn vriendin wil ik reageren hier. Bij de nonnen heb ik geen makkelijke tijd gehad in Zoeterwoude,ik moest veel werk doen zoals in de wasserij werken zodoende weet ik ook dat er meisjes zijn geweest die een onderzoek hemd en een incontinentie aankregen voor rustig te worden het moet voor hen een hel zijn geweest al is hier nooit over gesproken

Riet van Vliet (82 jr) 11 april 2024

Ik heb veel verhalen en gevoelens gelezen. Eenzijdige berichtgeving. Er zullen ongetwijfeld ook minder slechte gebeurtenissen zijn geweest. Zelf ben ik nooit in de Goede Herder of waar dan ook geweest, Mijn wereld was niet groter dan ons huis met groot gezin en bakkerij aan huis. Van mijn kant weet ik me te herinneren dat we in de jaren 60 een dienstmeisje hebben gehad vanuit de GH. Ze hielp ook met voorbereidingen voor de winkel en met een receptie na een winkelverbouwing. Rita was een leuke lieve meid. Ze deed zoveel mogelijk mee in ons jonge gezin. Mijn moeder kreeg regelmatig een of andere zuster aan de telefoon om over haar te praten. Na verloop van tijd moest zij weg want mijn broers vonden haar ook leuk. Wij vonden het jammer. Onlangs heb ik bij oude foto's een opname van haar gevonden. Ze is voor mij een goede herinnering; ik hoop ook voor haar. We hebben meerdere meisjes van de GH gehad. Wel moet ik nog kwijt dat we momenteel in een volstrekt andere tijd leven en ook nu is het niet allemaal rozegeur en maneschijn. Sla de kranten er maar op na. Sex, verval van moraal, egoisme en narcisme. De tijd gaat als de slinger van de klok: van het ene uiterste naar het andere, maar telkens anders.

Marion van deen bergh 25 april 2024

Nog steeds krijg ik een brok in de keel als ik dit lees van sommige misdeelde leerlingen van de goede herder,ook ik heb er in de jaren zestig gezeten heb er vreselijke nachtmerries van gehad huilens toe, ik zal niet ontkennen dat er ook goede momenten waren die nonnen waren niet allemaal zo.als ik erg druk werd in het hoofd nam een zuster mij mee naar een aparte ruimte met gesloten witte gordijnen waar ze dan een wit schort over haar habijt deed en daarna moest ik mij zelf uitkleden tot op de onderbroek toe als ik naakt was deed ze me een luierbroek en een wit hemd aan en als ik te gespannen was deed ze lauwe olie in dat luierbroekje waar ze dan overheen ging met een hand tot ik vloeide en schokjes kreeg,soms moesten daar meisjes bij kijken dan schaamde ik me dood daarvoor, natuurlijk zijn er ook goede zuster geweest die daar hun werk deden op een enkele na die zo haar belofte schond op het celibaat leven.

Lies Vissers 26 april 2024

Hallo lies Lees je bericht nu pas. Bedankt voor je reactie, vind het zo erg voor jullie allemaal omdat te hebben te moeten ondergaan. Ik begrijp heel goed dat je niet verder wil gaan dan hier. Dat zal ik zeker respecteren. Wel goed van je dat je alles opschrijft. Ik wens je veel sterkte hier mee. Ik denk vaak aan jullie verhalen. Vind het moeilijk om los te laten. Wel heel fijn dat we hier alles kunnen vertellen. Vriendelijke groet Lies Vissers

marion 03 mei 2024

marion v.diest. in het algemeen kwam het erop neer dat in deze tijd meisjes die moeilijk opvoedbaar waren opgenomen werden ,soms ook ongehuwde moeders.

Mathilde Groen 18 mei 2024

In mijn tijd dat ik bij de nonnen heb gezeten overigens niet bij de goede herder bereikte mij geenzins wat sommige zusters deden want niemand kreeg medicijnen ergens voor,pas achteraf kreeg iedereen wel het besef dat er wat aan de hand is geweest.jongens en meisjes die met misstanden te maken kregen durfde zich niet te uitten daarvoor.eat mij als toen puberteit meisje nog bijstaat is dat veel nonnen intens gemeen waren en totaal geen emoties hadden,af en toe is iemand gedwongen om toe te kijken hoe iemand met ziekenhuis kleding aan tot rust moest komen die had een incontinentie broek met een hemd aan met opgewarmde olie en net zolang stil blijven staan tot het vloeien kwam en duidelijk werd dat ze dan ontspande,ik zal jullie verdere ervaringen besparen en wens iedereen die met misstanden te maken hebben gehad een warm hart toe.

Anoniem 28 mei 2024

Vreselijke horror verhalen heb ik hierover gehoord van een dame die hier tijdens de oorlog werd geplaatst (niet wegens slecht opvoedbaar te zijn dus). Baby’s die levend begraven werden .Omdat die natuurlijk niks opleverden als alleen verzorging nodig hadden. Pastoors die de nonnen opdroegen een meisje naar hun prive kamers te brengen. Dat zegt genoeg natuurlijk, ook over die oorsprong van sommige baby’s... Die dwangarbeid was maar een tipje van de sluier eigenlijk! Diefstal van identiteit. Vele kwamen natuurlijk uit al vreselijke omstandigheden toendertijd dus weinig waren geschokt. Geen enkele troost, steun of hulp vanuit niemand uit angst voor de extreme straffen daaropvolgend. En het ergste van alles: dit moest een veilige haven zijn, onder de naam van eigen land en “god”. Doodzonde wat al die kinderen toen is aangedaan.

Annette V. 29 mei 2024

zo erg zal het niet geweest zijn,verhalen krijg je al snel die niet op waarheid gestaafd zijn,als toen dertienjarige ben ik ook bij nonnen geplaatst overigens niet bij dgh. zal daar ook niet veel anders geweest zijn waar ik zat vroeger ben weleens gedwongen naar iemand te kijken met nog drie andere meisjes naar een overprikkeld meisje die alleen maar een soort luierbroekje aanhad met een ziekenhuis hemd aan dat dit met verkapt misbruik te maken had bereikte ons toen nog niet wat de meeste indruk gemaakt heeft dat we daar met niemand over mochten praten dat we gezien hebben hoe erg de spiertrekkingen waren bij het misdeelde meisje omdat dit nou eenmaal erbij hoorde om tot rust te komen,het gebouw is al jaren geleden gesloopt maar als ik langs de inmiddels nieuwbouw loop denk ik nog hoe gemeen sommige nonnen waren.

Cock hassing 30 mei 2024

Mijn tante waas daar jannetje hassing gebruik 1888 zij was een broer van mijn vader wil meer inlichtingen

Margo 03 juni 2024

Ik was in Bloemendaal en Zoeterwoude..vanaf1962 tot einde 1969..het was een hel..maar heb mijn staande gehouden

Liesbeth. 07 juni 2024

Regelmatig lees ik van mede leerlingen de verhalen,soms in de negatieve sfeer helaas. Prima dat zij hun eigen ervaringen mogen delen en nog beter laten zien dat het nog steeds levend is. Het laatste bericht van Ruben is vervelend naar mijns inziens hoort dit hier niet thuis. Misschien kan de moderator deze verwijderen.

Helma en Gerda. 12 juni 2024

Goeiemorgen,wij zijn beide inmiddels ruimschoots zeventig jaar en zijn ongeveer vier jaar in dat internaat op Zoeterwoude geweest en zagen afgelopen maandag die tweede uitzending,wij zijn helma en Gerda en zijn later dikke vriendinnen geworden.Het tijdsbeeld die deze dames omschrijven zien wij ook nog steeds voor ons deze dingen die vergeet je nooit weer ook seksueel misbruik was daar en die schaamte daarna is te erg geweest om te vergeten.we zijn daar gedwongen geweest om naar een meisje te kijken die moeilijkheden met zichzelf had daar ze moeite had met concentreren en daardoor onzeker en erg druk was in het hoofd om ze rustiger te krijgen werd ze door een non helemaal uitgekleed en kreeg ze een incontinentie broek aan waar een non met een schort voor overheen ging wrijven tot ze korte heftige bewegingen maakte met het hele lichaam.vreselijk wat ons is overkomen de confrontatie heeft ons een trauma voor het leven opgeleverd.

Irene Houthuijs 12 juni 2024

Beste Helma en Gerda, wat fijn dat u naar onze tv serie 'Meisjes van de Goede Herder' kijkt! Verdrietig dat dit ook nare herinneringen oproept. Ik zou u heel graag een keer spreken, ik kom graag bij u langs, zonder camera natuurlijk. Of u kunt mij bellen of mailen: 088- 2058 361, of I.Houthuijs@vpro.nl . Hartelijke groet, Irene Houthuijs

helma en gerda. 12 juni 2024

Goeiemiddag een keer met helma nog.heb dit samen met gerda opgesteld en we willen absoluut niet verder ermee,dank u voor de gedane moeite en begrip hiervoor met vriendelijke groet helma en gerda.

Francis 12 juni 2024

Ik was vroeger bij de Sancta Maria in de keer ik wist niet dat deze methode gebruikt is af en toe werd het bij zeer moeilijke cliënten ook gedaan om reden overtollige energie kwijt te raken.daarvoor kregen ze een luierbroek aan en werd met een klismaspuit lauwe olie erin gedaan in combinatie met amylnitiet onder de neus dat ontspande de spieren wat op mij veel indruk heeft gemaakt, sommige werden er down van maar ook waren er cliënten bij met een heftige reactie waarna ze weer rustig werden Normaliter werd het toucheren door een non gedaan terwijl de cliënt wel of geen dwangbuis droeg. Ik kan me voorstellen hoe vreselijk dat geweest is voor de persoon die dit moest ondergaan.

Brigitte. 15 juni 2024

Ik ben van Haagse afkomst nu ruim zeventig jaar en zag de eerste twee documentaires. Zelf zat ik op Zoeterwoude in de zestiger jaren omdat ze mij een stempel hebben gegeven als gevallen meisje en moeilijk opvoedbare puber heb ik van tijd tot tijd een plastic luierbroek aangehad waar wat ingedaan werd dat was lauwig en erg prikkelbaar gelijk daarna kreeg ik een soort hemd aan die tot de enkels reikte en moest dan minuten lang met de armen langs me lichaam blijven staan tot ik begon te vloeien.Ik kon de ontlading niet tegenhouden en dan schaamde ik me heel erg daarvoor zo intens gemeen waren sommige nonnen daar.

Anoniem 15 juni 2024

Irene Houthuijs 12 juni 2024 Beste bezoekers van deze site, wat fijn dat u naar onze tv serie 'Meisjes van de Goede Herder' kijkt! Verdrietig dat dit ook deze nare herinneringen oproept. Mensen die hierover willen praten zouden wij graag spreken. U kunt mij bellen of mailen: 088- 2058 361, of I.Houthuijs@vpro.nl . Hartelijke groet, Irene Houthuijs

Annet Schaap 17 juni 2024

Daar ik vroeger ook bij nonnen geplaatst ben heb ik met interesse de twee afleveringen bekeken .ik zie dan weer dat tijdsbeeld hoe wreed en meedogenloos omgingen aan hun toevertrouwde kinderen en dat terwijl zij geloften hadden afgelegd en onze lieve heer hadden beloofd een deugdzaam en naastenlievend leven te zullen leiden.afschuwelijk wat ons is overkomen. Ik kijk zeker de volgende afleveringen ook.ook las ik enkele verhalen hier van misdienaren en hun verleden bij de goede herder vreselijk wat hun is overkomen.

R.v.dam 19 juni 2024

Per toeval stuitte ik hier op,mijn naam is riet van dam en bijna drieenzeventig,zat vroeger ook in een meisjes internaat die door de zusters geleid was.ze vonden mij soms een lastig meisje en dan moest ik met een zuster mee naar de dokter kamer waar ik dan uitgekleed werd en om rustig te worden had ik een luierbroek aan met een hemd tot over me knieën die zuster pakte dan een soort klisma spuit waar ze warme vloeistof in deed wat ze in die broek deed met die spuit en ze wilde dat ik zo net zo lang moest staan tot ik afscheiding had.in de tijd dat ik moest blijven staan bleef ze erbij tot ik vanzelf ging schokken als ik me nat voelde worden,die reacties kon ik niet tegenhouden en dan schaamde ik me dood dit vergeet en vergeef ik die nonnen nooit meer

Anoniem 20 juni 2024

Mijn opa was tuinman en had een café het wittehuis tegen over het klooster zelf zat ik op de Bernardus school ook tegenover het klooster. Mijn zus en ik hebben naaiden gehad bij de nonnen. Wij wisten wel dat er iets was maar wij hadden Naailes te samen met de meisjes die er woonden om wat voor reden dan ook. Mijn opa ging altijd chocolade melk brengen op zondag en ik mocht dikwijls mee. Er was een vijver en slootje en als er ijs was ging mijn vader mee verzamelde altijd schaatsen en wij mochten dan meet de meisjes schaatsen Ik lees heel veel negatieve verhalen zijn de positieve verhalen verdwenen? Er waren meisjes die na de goede herder bij mijn opa en oma kwamen wonen. Men moet beseffen dat ieder verhaal twee kanten heeft . Mijn oma naaide voor de missie die meisjes ook en niet voor een kleding bedrijf die hadden hun eigen fabrieken. C en a was in Katwijk aan zee waar ik zelf stage heb gelopen en Peek en kloppenburg fabriek was in Rotterdam. En verhalen moeten bekeken worden in de tijd van toen. Mijn moeder moest ook al haar geld afstaan was in en rond de oorlog niet ongewoon

Peter van wijk uit Leiden 24 juni 2024

Goeie middag per toeval kom ik hierop. Vroeger ben ik veel bij de goede herder geweest als misdienaar en weet van de meisjes eigenlijk niet zoveel af omdat ik en de andere jongens nooit even praten mochten met elkaar.ik denk dat sommige meisjes wel naar ons gekeken hebben dat weet ik niet omdat de rector nogal daarop lette. Weet nog wel dat we gaven toe vermanende blikken van hem kregen als we onder de superplie zaten toe voelen van nieuwsgierigheid omdat de zuster kosteres wilde dat een buiten misdienaar wat ik toen was een soort heren pyama van dat satijn en pantoffels dan was je helemaal in het zwart aangekleed voordat de kosteres je aankleedde met een toog en superplie en door de voering van de toog leek het alsof ieder moment de toog met superplie en al van je afgleed zo glad voelde dat aan.bij de Petruskerk aan de lammenschansweg droeg je deze liturgische kleren over de eigen kleren waar ik als misdienaar ook diende, inderdaad snijd het mes aan twee kanten en zal daar niet altijd vervelend geweest zijn. Althans ikzelf heb aan deze tijd als misdienaar dankbaarheid gezien van de rector en zuster kosteres van de meisjes laat ik het maar in het midden.vanavond zal ik zeker weer de vierde aflevering en tevens de laatste bekijken.

Plaats een reactie

Verzenden

Heb jij een verhaal over de Zuid-Hollandse geschiedenis?

Welk verhaal mag volgens jou niet ontbreken op deze website? Deel je verhaal of tip met de redactie! Lees de voorwaarden en tips voor het schrijven van een verhaal.

Ontvang de laatste verhalen in je mailbox

Wil je op de hoogte gehouden worden van nieuwe publicaties? Abonneer je dan op onze nieuwsbrief!

Deze website maakt gebruik van geanonimiseerde cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren en voor de analyse van onze website. Deze cookies kun je niet uitzetten. Bij het tonen en afspelen van YouTube video's worden cookies van derden geplaatst. Deze cookies van derden kun je wel uitzetten. Klik op "Akkoord" als je akkoord gaat met dit gebruik van cookies, klik op "Aanpassen" voor meer informatie en om zelf te bepalen welke cookies deze website plaatst.

Deze website maakt gebruik van geanonimiseerde cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren en voor de analyse van onze website. Deze cookies kun je niet uitzetten. Bij het tonen en afspelen van YouTube video's worden cookies van derden geplaatst. Deze cookies van derden kun je wel uitzetten. Klik op "Akkoord" als je akkoord gaat met dit gebruik van cookies, klik op "Aanpassen" voor meer informatie en om zelf te bepalen welke cookies deze website plaatst.