Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om filmpjes van YouTube te tonen en social mediaknoppen van Facebook, Twitter en Pinterest (third party cookies). Als je deze cookies niet wil, dan kun je dat hier aangeven. De betreffende functionaliteit wordt dan uitgeschakeld. Wij plaatsen zelf wel altijd functionele cookies voor de werking van onze website en (anonieme) analytische cookies om onze site te verbeteren.

Ontdek de verhalen van Zuid-Holland

Voedseldroppings in Terbregge

Tijdens de hongerwinter, de periode tussen oktober 1944 en april 1945, was er in het westen van Nederland nauwelijks voedsel voorhanden. De bevolking moest zich behelpen met noodrantsoenen. Tot overmaat van ramp was de winter ook nog eens uitzonderlijk streng, met als gevolg dat meer dan 20.000 mensen omkwamen door ondervoeding en kou. Deze situatie duurde tot eind april 1945 toen voedsel via de lucht werd aangevoerd (Operatie Manna), na een akkoord tussen de Duitsers en de geallieerden.

door Wim Heistek, Historische Vereniging Prins Alexander (2009)

Tijdens de hongerwinter, de periode tussen oktober 1944 en april 1945, was er in het westen van Nederland nauwelijks voedsel voorhanden. De bevolking moest zich behelpen met noodrantsoenen. Tot overmaat van ramp was de winter ook nog eens uitzonderlijk streng, met als gevolg dat meer dan 20.000 mensen omkwamen door ondervoeding en kou. Deze situatie duurde tot eind april 1945 toen voedsel via de lucht werd aangevoerd (Operatie Manna), na een akkoord tussen de Duitsers en de geallieerden.    

Eén van de terreinen waar het voedsel mocht worden afgeworpen was het land tussen Bergse Linker Rottekade, Terbregseweg en Stoopweg, het gebied waar thans de woonwijk Nieuw-Terbregge is gebouwd. Ook over de droppings aldaar zijn een aantal publicaties verschenen, bijvoorbeeld via de historische commissie van Terbregge’s belang die in 2006 een fraai gedocumenteerd boekje uitgaf.

Heden, 64 jaar na dato wordt het steeds moeilijker ooggetuigen te vinden die deze voedseldroppings persoonlijk hebben meegemaakt, maar in de inmiddels 85-jarige Harry Sloof werd een gesprekspartner gevonden die zich één en ander nog ‘als de dag van gisteren’ herinnert. Net als toen woont hij aan de Ommoordseweg, waar hij werd bezocht en hij zijn verhaal deed.

Werden op de eerste dag de voedselpakketten nog per abuis afgeworpen boven vliegveld Waalhaven, de tweede dag meldden zich in alle vroegte boven Terbregge vliegtuigen die gekleurde lichtfakkels afwierpen om het aangewezen afwerpgebied te markeren, later op de dag gevolgd door bommenwerpers met voedsel. Slechts een enkele fakkel kwam buiten het gebied terecht, sommige in het water waar ze uit werden gevist, gedroogd en bij de bevrijdingsfeesten prima van pas kwamen als vreugdevuur. Op het moment dat de vliegtuigen met hun kostbare lading in het zicht kwamen ontstond een ware euforie bij de bevolking, overal zwaaiden mensen naar de op ongeveer 100 meter hoogte overvliegende vliegtuigen. Het afwerpterrein was door de overvloedige regenval van de laatste weken zeer drassig, terwijl ook nog vele sloten het terrein doorsneden. Alle stroomvoorzieningen waren uitgevallen dus was het niet mogelijk het terrein droog te bemalen.

Uit Rotterdam en omstreken kwamen mensen naar Terbregge, vaak met de hoop hier iets eetbaars te vinden, maar helaas voor hen werden zij door de aanwezige ordepolitie op afstand gehouden en konden zij slechts van verre de kostbare lading zien.

Harry was als één van de eerste vrijwilligers ter plaatse om de helpende hand te bieden bij het verzamelen van de over het gehele terrein verspreid liggende goederen. Zijn broer had één-en tweeassige wagens waarvoor een paard kon worden gespannen en aanvankelijk konden deze wagens het terrein nog op. Echter hoe meer men reed des te moeilijker het werd : diepe sporen werden in de drassige bodem getrokken , keer op keer bleven de wagens steken. Er was geen andere mogelijkheid dan meer vrijwilligers op het terrein toe te laten die met honderden een menselijke ketting vormden waarbij de pakketten van hand tot hand gingen. Geen geringe opgave, de pakketten waren best zwaar, veel van de mensen hadden nauwelijks iets gegeten, zij stonden de gehele dag in de modder. Af en toe werd hen iets te eten toegestopt, soms niet meer dan een reep chocolade. Aan de Terbregseweg en Stoopweg stonden wagens die de goederen vervoerden naar schepen in de nabijgelegen Rotte, die op hun beurt hun lading brachten naar sorteercentra in Rotterdam.

Met regelmaat kwamen goederen buiten het afwerpgebied terecht, op sommige plaatsen werd aanzienlijke schade aangericht als een pakket dwars door het dak van huis of schuur ging. Harry herinnert zich dat een baal met bloem dwars door het raam van zijn moeders woonkamer naar binnen vloog, binnen de kortste keren waren de meubels bedekt met een witte laag. Met stofdoek, stoffer en blik trachtte zij alles bij elkaar te vegen, een welhaast onmogelijke opgave. Eén van de agenten die moest toezien dat er niets werd ontvreemd kwam kijken waar de baal bloem gebleven was, kwam zodoende bij Harry’s moeder binnen. Met het opgeveegde was geen baal te vullen, alles zag nog wit, toch vroeg de agent waar de rest gebleven was. Haar antwoord laat zich raden!

Ook deze agenten mochten niets voor eigen gebruik houden, doch nadat hij bij Harry’s moeder naar het toilet was geweest, vond men daar zakjes thee die uit zijn broek waren gevallen. De agenten, die hun onderkomen hadden in de school op de hoek van de Terbregseweg en Ommoordseweg hadden het druk: op hetzelfde adres viel later nog een pakket ham and eggs vlak naast het huis met als gevolg dat de smurrie tot aan de dakgoot zat. Bij de buren kwamen een zak chocolade en een pakket sigaretten in het kippenhok terecht. Overigens stond ter afschrikking bij de school een soort schandpaal voor hen die trachtten iets te ontvreemden. Slechts één keer werd deze gebruikt.

Broer Gerard had aan de Terbregseweg een slagerij waar de bevolking tegen inlevering van een bon de producten kon afhalen. Niet iedereen was de Engelse taal machtig, zo kwam iemand ham and vegetables halen, maar kwam bij het bestellen niet verder als ik moet iets hebben van 'Miet, veeg de tafel aan'.

Mede door de tamelijk omslachtige transportweg duurde het voor de hongerende bevolking soms lang alvorens men de beschikking had over de zo noodzakelijke levensmiddelen, maar uiteindelijk konden dankzij deze voedseldroppings honderdduizenden van de hongersnood worden gered. Ter blijvende herinnering is op de plaats waar de bommenwerpers hun doel in Terbregge naderden een monument geplaatst.

Onder: Onlangs werden filmbeelden gevonden van Operatie Manna (zie onder).

Links

Reacties

  1. anoniem

    Beste Harry. Bedankt dat je je herinneringen op papier heeft gezet.Het was voor mij een spannende ervaring en ook een vervelende .Wij waren met een groep jongens naar het terrein gegaan en werden verrast doordat er ook naast het terrein pakketten vielen.We dachten wat mee te kunnen nemen,maar moesten dit afgeven aan de politie! Groetjes.Joop.Sandifort@Tele2.nl

    28 april 2015

  2. Redactie

    @Joop Sandifort Dank voor het delen van uw verhaal, ik kan me voorstellen dat het u nog helder voor de geest staat!

    29 april 2015

  3. anoniem

    Beste joop, Via Google op naam sandifort heb ik u gevonden. Zou ik u een email mogen sturen? Ben namelijk de familie stamboom Aan het uitzoeken. Met vriendelijke groet angela sandifort

    30 augustus 2015

  4. Redactie

    @Angela Sandifort Ik weet niet of Joop je reactie nog leest, maar hij heeft vast geen bezwaar tegen een email van (verre?) familie. Succes!

    31 augustus 2015

  5. anoniem

    beste meneer Sloof, ik weet niet of u nog in staat bent om dit bericht te lezen, maar wij hebben als middelbare school in Ommoord/Zevenkamp het monument "Operatie Manna " geadopteerd. We zouden uw verhaal heel graag willen horen in de klas...zou u daar nog toe in staat zijn? Vriendelijke groet, Els Overbeeke Wartburg college locatie Revius

    22 november 2017

  6. Redactie

    @Els Overbeeke Ik raad u aan contact op te nemen met de Historische Vereniging Prins Alexander en te kijken of de auteur/interviewer u wellicht verder kan helpen.

    23 november 2017

  7. anoniem

    Bedankt!

    14 maart 2018

  8. anoniem

    Ik weet het nog als dag van gisteren. De gamellen stonden dat gevuld met voedsel. Wat het was weet ik niet meer maar ik heb uit zo,n gamel eten gepakt met mijn handen.ik was toen 11jaar.

    22 september 2019

  9. Redactie

    @anoniem Wat een bijzondere herinnering!

    23 september 2019

Plaats reactie

Om spam te voorkomen, stellen wij u een eenvoudige vraag. Vult u alstublieft het antwoord hieronder in.