Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om filmpjes van YouTube te tonen en social mediaknoppen van Facebook, Twitter en Pinterest (third party cookies). Als je deze cookies niet wil, dan kun je dat hier aangeven. De betreffende functionaliteit wordt dan uitgeschakeld. Wij plaatsen zelf wel altijd functionele cookies voor de werking van onze website en (anonieme) analytische cookies om onze site te verbeteren.

Ontdek de verhalen van Zuid-Holland

Op zoek naar het juiste geloof

In de zestiende eeuw vonden veel Europeanen dat de Katholieke Kerk van het rechte pad was afgedwaald. Zij zochten naar een vorm van christendom die meer recht deed aan de oorspronkelijke bedoelingen van Christus. Dit soort denkbeelden verspreidden zich ook in de Zuid-Hollandse steden.

In de zestiende eeuw vonden veel Europeanen dat de Katholieke Kerk van het rechte pad was afgedwaald. Zij zochten naar een vorm van christendom die meer recht deed aan de oorspronkelijke bedoelingen van Christus. Dit soort denkbeelden verspreidden zich ook in de Zuid-Hollandse steden. Vanaf 1517 waren grote delen van Duitsland in de ban van de ideeën van Maarten Luther. Toch werd het lutheranisme nooit populair bij de Hollandse bevolking. Meer aanhang had (vanaf 1525) het anabaptisme. De anabaptisten of 'wederdopers' hielden er extreme ideeën op na. Niet alleen bepleitten zij vergaande religieuze hervormingen, zoals afschaffing van de kinderdoop, maar ook hadden zij fundamentele kritiek op maatschappelijke misstanden. Vanwege zijn radicale karakter werd het anabaptisme onderdrukt.

Jantje van Leiden
Desondanks bleef het aantal anabaptisten groeien. Zo waren er rond 1530 enkele grote anabaptistische gemeenten in steden als Rotterdam en Brielle. In 1531 vertrokken vele anabaptisten onder leiding van Jan Beukelsz. uit Leiden naar de Duitse stad Münster. Deze Jan van Leiden, wiens naam nog terugkomt in het gezegde 'zich ergens met een jantje-van-leiden van afmaken', nam in 1534 met geweld de macht in de stad over en stichtte een anabaptistische koninkrijk. Dit duurde echter niet lang: in 1535 werd hij gedood en viel het koninkrijkje uiteen.

Calvinisme
Vanaf de jaren 1560 verspreidde de hervormingsleer van Johannes Calvijn zich over Europa. Het calvinisme streefde een radicale hervorming van de kerk na en was zeer goed georganiseerd. Dankzij verboden openluchtdiensten (‘hagenpreken’) groeide de calvinistische aanhang in Zuid-Holland snel. Het gezag had echter weinig begrip voor het religieus protest en onderdrukte de beweging met harde hand.

Beeldenstorm
In 1566 sloeg de vlam in de pan. Tijdens de Beeldenstorm vernielden calvinisten in Leiden, Den Haag en Delft beelden en afbeeldingen in katholieke kerken. Dit was het begin van een burgeroorlog tussen katholieken, gesteund door het Spaanse gezag, en de calvinistische ‘gereformeerden’, die de geuzen aan hun kant hadden. Uiteindelijk zouden de gereformeerden de strijd winnen. Overal namen zij katholieke kerken over en vernielden zij kloosters. De openbare uitoefening van de katholieke eredienst werd verboden.

Reacties

  1. anoniem

    Er zijn toen helaas veel monumentale gebouwen vernield tijdens maar vooral als gevolg van deze fanatieke gelovigen. Nu het geloof afneemt met weer lege kerken en kloosters als gevolg is het afwachten hoeveel historische gebouwen dit gaan overleven. Cor Veerhuis, Vinkeveen

    03 januari 2016

Plaats reactie

Om spam te voorkomen, stellen wij u een eenvoudige vraag. Vult u alstublieft het antwoord hieronder in.