Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om filmpjes van YouTube te tonen en social mediaknoppen van Facebook, Twitter en Pinterest (third party cookies). Wij plaatsen zelf ook cookies om onze site te verbeteren. Als je deze cookies niet wil, dan kun je dat hier aangeven. De betreffende functionaliteit wordt dan uitgeschakeld.

Ontdek de verhalen van Zuid-Holland

Landgoederen en buitenplaatsen in de twintigste eeuw en verder

De sloopdrift van buitenplaatsen riep ook tegenkrachten op. Particuliere organisaties zoals de Nederlandse Oudheidkundige Bond (1899), de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland (1905), de Bond Heemschut (1911) en de provinciale Landschappen gingen zich inzetten voor behoud van landschap en cultuurhistorie.

De sloopdrift van buitenplaatsen riep ook tegenkrachten op. Particuliere organisaties zoals de Nederlandse Oudheidkundige Bond (1899), de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland (1905), de Bond Heemschut (1911) en de provinciale Landschappen gingen zich inzetten voor behoud van landschap en cultuurhistorie.    

Het Zuid-Hollands Landschap
Stichting Het Zuid-Hollands Landschap (1934) beheert tegenwoordig onder meer de landschapsparken van Huis te Werve, Huys te Warmont, het Keukenhofbosch en de voormalige landgoederen Rhijngeest en Nieuw-Leeuwenhorst. Hoewel het vaak niet haalbaar is om de oorspronkelijke tuinen te restaureren, heeft dit voor de natuur soms nieuwe kansen opgeleverd.

Erkenning voor cultuurhistorie
Sinds de jaren zeventig van de 20e eeuw wordt de cultuurhistorische, natuur en recreatiewaarde van landgoederen en buitenplaatsen in toenemende mate erkend. Toch is een markante buitenplaats als Duinrell in 1986 nog gesloopt en komt veel ontsierende nieuwbouw op landgoederen ook uit deze tijd.

Zo herbergt het terrein bij Huys te Warmont nu een belangrijke vleermuizenpopulatie. Ook komen op oude tuinmuren zeldzame planten voor. Als gevolg van de invoering van de Natuurschoonwet in 1928 werden ook steeds meer particuliere landgoederen opengesteld voor publiek.

Complex historische buitenplaats
Pas sinds de Monumentenwet van 1988 worden historische buitenplaatsen met hun park als geheel beschermd als ‘complex historische buitenplaats’. Mede door de inspanningen van Stichting tot Behoud van Particulier Historische Buitenplaatsen (1973) zijn er in Zuid-Holland nog 23 buitenplaatsen in particulier bezit. Veel andere buitenplaatsen leiden een nieuw bestaan als kantoor, congrescentrum of hotel. Het buiten van Constantijn Huygens, Hofwijck, is nu een museum en de tuin is enkele jaren geleden gerestaureerd. In Rijswijk zijn verschillende buitenplaatsen omgevormd tot parken.

Provincie Zuid-Holland
In een dichtbevolkte provincie als Zuid-Holland komen landgoederen ook nu nog in de verdrukking door de aanleg van wegen, industrieterreinen en woonwijken. Om dit tegen te gaan en cultuurhistorisch waardevolle plekken optimaal te benutten, heeft de Provincie Zuid-Holland veel landgoederen en buitenplaatsen een plek gegeven in ‘Cultuurhistorische Hoofdstructuren’. Belangrijk is dat gemeenten op basis hiervan, de landgoederen en buitenplaatsen in hun bestemmingsplannen meenemen.

Landgoederenzone Wassenaar, Voorschoten, Leidschendam-Voorburg
Een belangrijke mijlpaal was de aanwijzing in 2007 door het Rijk van de landgoederenzone in de regio Wassenaar, Voorschoten en Leidschendam-Voorburg als grootste beschermde dorpsgezicht van Nederland. In dit gebied is de ontwikkelingsgeschiedenis van buitenplaatsen en landgoederen vanaf de late Middeleeuwen tot op het heden goed zichtbaar gebleven.

Er liggen diverse landgoederen die voor het publiek toegankelijk zijn. Voortaan moet rekening worden gehouden met de cultuurhistorische, historisch-geografische en landschappelijke kwaliteiten van dit gebied. Zo kunnen ook toekomstige generaties blijven genieten van dit belangrijke stuk Zuid-Hollandse cultuurgeschiedenis.

Terug naar introductie Landgoederen en buitenplaatsen

Er op uit
Download de folder 'Landgoederen en Buitenplaatsen in Zuid-Holland', met 30 te bezoeken landgoederen (PDF)

Links

Bijlagen

Reacties

Er zijn nog geen reacties

Plaats reactie

Om spam te voorkomen, stellen wij u een eenvoudige vraag. Vult u alstublieft het antwoord hieronder in.