Ontdek de verhalen van Zuid-Holland

Zand, grind en de historische binnenvaart

Op zaterdag 15 december wordt bij Museumwerf Vreeswijk het boek Zand, grind en de historische binnenvaart - honderd jaar zelflossen gepresenteerd door de auteurs Ko Blok en Jan van ‘t Verlaat. Aan de hand van unieke oude foto’s en boeiende verhalen uit het boek nemen zij u in hun presentatie mee naar de interessante en voorbije wereld van de zandwinning. 

undefined

Zandlossen
Eind negentiende - begin twintigste eeuw ontstond door de groeiende economie een toenemende behoefte aan bouwstoffen als zand en grind. Het winnen van zand gebeurde op de rivier, aanvankelijk handmatig, later machinaal. Mede door de ligging van de winplaatsen speelde de binnenvaart een belangrijke rol bij het transport van zand en grind. De schepen werden aanvankelijk gelost met kruiwagens en manden.

In 1915 begon schipper Arie Kreuk uit Nieuwerkerk aan de IJssel te experimenteren met het lossen van zand en grind met behulp van mast en giek. Rond 1916 bedacht hij een lossysteem dat gebruik maakte van de mast en de giek van zeilschepen én van een kiepbak met pal. Grote motorschepen werden later ook uitgerust met dit systeem.

Het zelflossysteem verbeterde de productiviteit aanzienlijk. De zandschippers konden voortaan zelf op elke willekeurige locatie lossen. Honderden binnenvaartschepen voeren vervolgens met een zelflosinstallatie. De laatste zelflossers waren actief tot in de jaren tachtig van de vorige eeuw. Over deze bijzondere vinding is weinig vastgelegd. Dit vormde de aanleiding voor Ko Blok en medeauteur Jan van ’t Verlaat dit alsnog te doen.


undefined
Foto: Museumwerf Vreeswijk

Auteurs
Ko Blok, voorzitter van Museumwerf Vreeswijk en zandschipper in zijn vrijetijd, verzorgt met zijn enthousiaste team en zijn gerestaureerde IJsselaak Door Gunst Verkregen al vele jaren demonstraties met de zelflosinstallatie. Ko is tevens initiatiefnemer van het Nederlands Kampioenschap Baklopen. Jan van ’t Verlaat is redacteur van het blad van de Vereniging De Binnenvaart en (mede)auteur van een aantal boeken over de binnenvaart.

Beiden raakten geïntrigeerd door de zandwinning en de schijnbare eenvoud van de zelflosinstallatie en de enorme impact die deze vinding had. Gedurende vele jaren zochten Blok en Van ’t Verlaat naar oude foto’s en verhalen wat resulteerde in het rijk geïllustreerde boek “Zand, grind en de historische binnenvaart - honderd jaar zelflossen”. Hierin schetsen zij een beeld van de ontwikkeling van de zelflosinstallatie in de binnenvaart en de betekenis van de binnenvaart bij de opbouw van ons land.

Boekpresentatie
Wilt u de presentatie bijwonen? Meldt u zich tijdig via cisca@museumwerf.nl. Het programma begint om 12.30 uur en de  toegang is gratis. Museumwerf Vreeswijk vindt u aan de Wierselaan 113 in Nieuwegein (Vreeswijk). Meer info: zie www.museumwerf.nl.


Het 168 pagina’s tellende boek,  met ruimhonderd illustraties in kleur, wordt uitgegeven door uitgeverij THOTH in Bussum. De publicatie is verkrijgbaar voor €19,95 bij de boekhandel, via www.thoth.nl en natuurlijk ook na de presentatie. Hier kunt u het boek uiteraard laten signeren!

Reacties

  1. anoniem

    Ik kom graag naar de werf voor de presentatie op 15 dec.2018. Bij deze meld ik mij aan .Gaarne bevestiging naar mijn e-mail : famhofman@telfort.nl

    05 december 2018

Plaats reactie

Om spam te voorkomen, stellen wij u een eenvoudige vraag. Vult u alstublieft het antwoord hieronder in.