Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om filmpjes van YouTube te tonen en social mediaknoppen van Facebook, Twitter en Pinterest (third party cookies). Als je deze cookies niet wil, dan kun je dat hier aangeven. De betreffende functionaliteit wordt dan uitgeschakeld. Wij plaatsen zelf wel altijd functionele cookies voor de werking van onze website en (anonieme) analytische cookies om onze site te verbeteren.

Ontdek de verhalen van Zuid-Holland

Verdrinkingsdood Johan Willem Friso herdacht

Het is één van de minder bekende gebeurtenissen uit de vaderlandse geschiedenis, de tragische dood van stadhouder Johan Willem Friso. Op 14 juli 1711 verdronk hij bij Strijensas, bij het oversteken van het Hollands Diep. Dat is dit jaar precies driehonderd jaar geleden, reden voor de gemeente Strijen om een herdenking te organiseren.

Op 2 juli zal een herdenkingsplaat worden onthuld op de dijk naast de sluis van Strijensas. Ook wordt er een boek gepresenteerd over het leven van Johan Willem Friso en zijn familie en organiseert oudheidkundige vereniging 'Het Land van Strijen' een expositie over het onderwerp. Deze zal eerst te zien zijn op de basisschool in Strijensas waar de bijeenkomst wordt gehouden en is daarna tot eind augustus te zien in het plaatselijke museum.

Johan Willem Friso (1687-1711) was stadhouder van Groningen en Friesland en een afstammeling van Jan van Nassau, een jongere broer van Willem van Oranje. Vlak voor stadhouder Willem III kinderloos overleed, benoemde deze hem tot erfgenaam, maar daar was niet iedereen het mee eens. Met uitzondering van Groningen en Friesland besloten de overige provincies verder te gaan zonder stadhouder. Er werd van diverse kanten aanspraak gemaakt op de nalatenschap van Willem III, een proces dat zich nog jaren voortsleepte en uiteindelijk - zij het indirect - ook te maken had met het noodlottige ongeval dat Johan Willem Friso het leven kostte.

Johan Willem Friso nam deel aan de Spaanse Successieoorlog (1701-1714) en bevond zich met het leger in Noord-Frankrijk, toen hij in verband met de betwiste nalatenschap moest afreizen naar Den Haag. Hij vertrok met een hooggeplaatst gezelschap op 11 juli uit Lens en arriveerde op 14 juli bij de Moerdijk, waar het groepje zich met het veer liet overzetten naar 'Strijen Sas', een tochtje van een kleine twee kilometer. Het ging mis toen het weer plotseling verslechterde en de boot waarop de prins zich bevond, kapseisde. Aanvankelijk wist Johan Willem Friso zich net als de andere opvarenden ergens aan vast te klampen, maar door de kracht van het water werd hij losgerukt en meegesleurd. Zijn lichaam werd pas na een week gevonden.

In het nieuwste nummer van 'De Heraut van Strijen', het tijdschrift van de oudheidkundige vereniging, wordt de gebeurtenis uitgebreid gereconstrueerd aan de hand van originele bronnen. Hieruit komt onder meer naar voren dat het stoffelijk overschot van de prins naar de Dordtse herberg De Pauw werd gebracht, in de Wijnstraat, waar het gebalsemd werd. De Dordtse regenten zaten een beetje in hun maag met het plotselinge prinselijke 'bezoek', want de Staten van Holland hadden Johan Willem Friso immers niet als stadhouder erkend. Toen zijn ingewanden - die bij het balsemen verwijderd werden - begraven moesten worden werd de Nieuwkerk aangewezen, waar de ceremonie zonder veel vertoon werd voltrokken. Dat laatste tot groot ongenoegen van de Friese Nassau's, die ook een voorkeur zouden hebben uitgesproken voor de meer prestigieuze Grote Kerk. Het gebalsemde lichaam werd later per schip naar Leeuwarden vervoerd en werd uiteindelijk bijgezet in de grafkelder van zijn voorouders in de Grote Kerk in Leeuwarden.

Hoewel Johan Willem Friso vandaag de dag vrijwel is vergeten, stammen, opmerkelijk genoeg, álle hedendaagse Europese vorsten van hem af, aldus de Heraut. Hij is de meest recente gemeenschappelijke voorouder van de Belgische koning Albert, de Deense koningin Margaretha, groothertog Hendrik van Luxemburg, Albert van Monaco, Harald van Noorwegen, Juan Carlos van Spanje, de Britse koningin Elizabeth, Carl Gustaf van Zweden en ook van onze eigen koningin Beatrix.

Reacties

  1. Jos Schmitz

    Geachte redactie, Kunt U mij ook doorgeven wie prins Johan Willem Friso gevonden heeft in 1711?.

    18 december 2011

  2. Redactie

    Beste Jos, ik heb het tijdschrift er even bij gepakt. Er staat: "Een schipper die op de 22ste juli vanuit Klundert kwam, zag het lichaam drijven, vrijwel op dezelfde plaats als waar het tragische ongeval op de middag van de 14e juli had plaatsgevonden." Er wordt verder geen naam genoemd. Als u interesse hebt kan ik u een kopie van het artikel sturen, mail dan even uw gegevens naar redactie@geschiedenisvanzuidholland.nl.

    19 december 2011

  3. Tinus Verwijmeren, Nootdorp

    Meer dan 60 jaar geleden (sic!) leerde ik op de lagere school in Prinsenbeek dat 'een' Johan Willem Friso overleed doordat hij met zijn paard door het ijs was gezakt. Was dat een andere Johan Willem Friso? Zo ja, kunt u mijn geheugen dan opfrissen? Op internet kan ik het niet vinden. Alvast bedankt. Tinus Verwijmeren, Nootdorp

    28 februari 2012

  4. Redactie

    Er is wel een andere historische persoon met paard en al door het ijs gezakt. Dat overkwam namelijk graaf Willem II bij het Westfriese Hoogwoud, tijdens een slag tegen de Westfriezen in januari 1256. Misschien bedoelt u hem?

    29 februari 2012

  5. koentje

    hoe oud is hij geworden dat staat er niet bij

    11 maart 2012

  6. Redactie

    @koentje Hij werd geboren in 1687 (zie begin van de 3e alinea) en was 23 toen hij overleed.

    12 maart 2012

Plaats reactie

Om spam te voorkomen, stellen wij u een eenvoudige vraag. Vult u alstublieft het antwoord hieronder in.