Ontdek de verhalen van Zuid-Holland

Limes: onzichtbaar erfgoed komt tot leven

Hoe meer je er over weet, hoe meer de sporen van de Limes tot de verbeelding spreken. Want veel te zien is er niet. Nu nog niet tenminste. De  Limes, de grens van het voormalige Romeinse Rijk, is het grootste archeologische monument van Nederland. De grens bestond uit een weg, forten, wachttorens en nederzettingen, van Katwijk langs de Oude Rijn naar Utrecht en vervolgens richting Duitsland, Oostenrijk en verder. De Provincie Zuid-Holland besteedt de komende jaren samen met de partners van de Nederlandse Limessamenwerking extra aandacht aan het beleefbaar maken van dit bijzondere erfgoed en heeft de Limes aangewezen als één van zeven Erfgoedlijnen. In gesprek met Linde Gispen, projectleider van de Provincie Zuid-Holland.

Wat heeft de Provincie precies voor ogen?  “De Limes is nu nog niet zo bekend en dat komt ook doordat er zo weinig te zien is”, vertelt Linde Gispen. “Daar willen we, samen met andere provincies langs de Limes en met betrokken gemeenten, graag verandering in brengen.”  Door historische locaties in de bodem veilig te stellen, maar ook door onderdelen van de Limes  beter beleefbaar te maken. “Denk aan reconstructies, informatieborden, markeringen en routes. Het is onze ambitie om de Limes te ontwikkelen als een herkenbaar onderdeel van het landschap, dat aansluit bij de toeristische infrastructuur van de internationale Limes”.

De provincie werkt hierbij samen met collega-provincies, gemeenten, erfgoedorganisaties en ondernemers, veelal op basis van cofinanciering. “Het gaat ons erom partijen bij elkaar te brengen en samen de vele ideeën die er leven te integreren en uit te voeren”, vertelt Gispen. Inmiddels zijn al bijdrages toegekend aan een aantal bijzondere projecten. In Leiden is Archeologisch Park Matilo geopend, genoemd naar de Romeinse legerplaats (castellum) die ooit op deze plek lag. Het is de bedoeling dat Leiden met het Rijksmuseum van Oudheden een knooppunt wordt waar toeristen hun bezoek aan de Limes starten. Ook Alphen aan den Rijn, met het Archeon en het Archeologiehuis Zuid-Holland wordt ontwikkeld als knooppunt. 

In Zwammerdam heeft zorginstelling Ipse de Bruggen plannen om castellum Nigrum Pullum te visualiseren en beleefbaar te maken. De resten van Nigrum Pullum, dat “zwarte aarde” betekent en verwijst naar de veengrond in het gebied, bevinden zich onder landgoed Hooge Burch waar de organisatie is gevestigd. Gispen: “In de jaren zeventig zijn in Zwammerdam maar liefst zes Romeinse schepen opgegraven. Ze liggen nu in een depot in Lelystad, maar het zou toch prachtig zijn om te onderzoeken of ze weer naar Zuid-Holland gehaald kunnen worden?”

Bij dit alles hoort ook een plekje op de Unesco Werelderfgoedlijst. Tenminste, als het aan de Provincie en de partners van de Nederlandse Limessamenwerking ligt. Het deel van de Limes dat door ons land loopt is onderdeel van de Nedergermaanse Limes die ook door Duitsland loopt. In Duitsland gaat deze Nedergermaanse Limes door als de Germaans-Raetische Limes. Dit deel van de Limes staat al op de UNESCO-lijst, net als het Britse deel, de wereldberoemde Muur van Hadrianus. Inmiddels zijn de eerste belangrijke stappen gezet om ook ‘onze’ Limes in Nederland en Zuid-Holland te nomineren. Eind januari 2014 hebben minister Bussemaker en afgevaardigden van de drie betrokken provincies en 26 gemeenten hiervoor een intentieverklaring getekend.  

Meer weten?
Meer weten over de Erfgoedlijnen die de Provincie Zuid-Holland heeft aangewezen? Bekijk de informatie op de website van de provincie. Bent u als ondernemer of als erfgoedorganisatie betrokken bij de Limes in Zuid-Holland en geïnteresseerd in samenwerking? Neem dan contact op met Linde Gispen, projectleider van de Erfgoedlijn Limes Zuid-Holland, T 070-441 8119 of e-mail. Voor vragen over de Nederlandse Limessamenwerking kunt u contact opnemen met Tamar Leene, coördinator namens de provincie Gelderland, Utrecht en Zuid-Holland, T 06-1171 5221 of e-mail.

Op deze website houden we u op de hoogte van nieuws en activiteiten van de Limes. Meer informatie over de Romeinse Limes op landelijke en internationaal niveau is binnenkort te vinden op de website van de stichting Romeinse Limes Nederland.  

Reacties

  1. anoniem

    Is Leidschendam, met de Corbulo kanaal en de forum Hadrianum deel er van ?

    01 mei 2015

  2. Redactie

    Zeker, en er zijn onlangs interessante ontdekkingen gedaan mbt het kanaal van Corbulo. Zie o.a. http://www.geschiedenisvanzuidholland.nl/nieuws/update-mysterie-van-corbulo

    06 mei 2015

  3. anoniem

    Wij willen zomer 2017 de Limes gaan fietsen vanaf Katwijk tot Zevenaar (en later verder). Kunnen wij daarbij iets doen om bij te dragen aan dit projekt?

    15 februari 2017

  4. Redactie

    Wat een leuke vraag! We komen graag met jullie in contact. Kunnen jullie een mailtje sturen naar redactie@geschiedenisvanzuidholland.nl?

    16 februari 2017

Plaats reactie

Om spam te voorkomen, stellen wij u een eenvoudige vraag. Vult u alstublieft het antwoord hieronder in.