Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om filmpjes van YouTube te tonen en social mediaknoppen van Facebook, Twitter en Pinterest (third party cookies). Als je deze cookies niet wil, dan kun je dat hier aangeven. De betreffende functionaliteit wordt dan uitgeschakeld. Wij plaatsen zelf wel altijd functionele cookies voor de werking van onze website en (anonieme) analytische cookies om onze site te verbeteren.

Ontdek de verhalen van Zuid-Holland

Bunkers in het Staelduinse Bos

Het is bepaald geheimzinnig te noemen, het Staelduinse Bos bij Hoek van Holland

Het is bepaald geheimzinnig te noemen, het Staelduinse Bos. Als je vanuit Hoek van Holland komt gewandeld en via de westelijke kant het bos inloopt zie je al snel de eerste bunker opdoemen tussen de bomen. Hoe verder je loopt, hoe meer overblijfselen uit de Tweede Wereldoorlog je ziet. Met name de grote bunkers in het oostelijke deel van het bos zijn indrukwekkend. Tegenwoordig hoor je vooral vogels en hier en daar wat wandelaars. Zeventig jaar geleden moet het hier een drukte van jewelste zijn geweest, gezien de ‘bunkerdichtheid’ van dit stukje natuur. Die bunkers lagen hier natuurlijk niet zomaar. Hoek van Holland lag op een bijzonder strategische locatie, aan de monding van de Nieuwe Waterweg, de ‘poort’ naar de Rotterdamse haven.

Fort Hoek van Holland
Dit was ook de reden dat eind negentiende eeuw Fort Hoek van Holland werd gebouwd. Tijdens de Duitse inval, in de meidagen van 1940, was het Fort op volledige oorlogssterkte. Vanuit het fort werd geschoten op Duitse vliegtuigen die waren uitgeweken van de gevechten bij vliegveld Ockenburgh. Duitse parachutisten en infanteristen zochten in het Staelduinse Bos dekking tegen het geschut uit het vier kilometer verderop gelegen Fort. Het bos werd ook beschoten vanuit batterijen op het eiland Rozenburg. Uiteindelijk werden zo’n 150 Duitse militairen krijgsgevangen gemaakt en opgesloten in het Fort. Na de capitulatie werd het Fort door de Duitsers in gebruik genomen. Tijdens de Duitse bezetting werd het hele gebied omgebouwd tot Festung Hoek van Holland, één van de zwaarst verdedigde punten van de Atlantikwall in ons land. Deze verdedigingslinie langs de kust werd door de Duitsers aangelegd om een Geallieerde invasie te voorkomen.

Commandant
Het Staelduinse Bos lag in het noordelijke deel van de Festung en op veilige afstand van de kust. Daarmee was het een geschikte locatie voor de commandant van de Festung en hoofdkwartieren van diverse legeronderdelen. In 1942 werd gestart met de bouw van een groot aantal bunkers. Het is nu moeilijk te zien, maar de bunkers zijn aangelegd in de vorm van een cirkel, met de commandobunker in het midden. Verder werden er manschappenbunkers, munitiebunkers, een hospitaalbunker en bergplaatsen gebouwd. In totaal ging het om 16 zware bunkers en 7 munitiebunkers. Ook waren er een aantal garages, onder andere voor de auto van de commandant.

Koude Oorlog en vleermuizen
Na 1945 werd het complex in gebruik genomen door de Koninklijke Marine, die er gedurende de Koude Oorlog munitie opsloeg. Hiertoe werden er tussen 1957 en 1960 zelfs nog nieuwe bunkers gebouwd. Een opschrift met de woorden ‘Gevaar Radioactieve Stoffen’ op één van deze bunkers leidde tot het –nooit bewezen - gerucht dat er kernkoppen zouden zijn opgeslagen. Begin jaren ’80 leidde dit tot diverse protesten. In 1987 werd het bos overgedragen aan het Zuid-Hollands Landschap. De bunkers worden nu bewoond door vleermuizen en zijn daarom niet toegankelijk. Het Staelduinse Bos is wel opengesteld om te wandelen en je kunt hierdoor de bijzondere sfeer beleven. Ook worden er af en toe vleermuisexcursies georganiseerd.

Er op uit
Op de website van het Zuid-Hollands Landschap staan 2 wandelroutes door het Staelduinse Bos, met informatie over natuur, landschap en cultuurhistorie. Het bos heeft ook zijn eigen bezoekerscentrum (d' Oude Koestal).

 

Reacties

  1. anoniem

    Alle informatie over het bezoekerscentrum en de vereniging "Vrienden van het Staelduinse Bos" vindt u op www.hetstaelduinsebos.nl

    11 april 2014

  2. Redactie

    Bedankt voor de aanvulling!

    14 april 2014

  3. anoniem

    Worden de bunkers niet meer opengesteld....?.???????

    28 oktober 2014

  4. Redactie

    Dat klopt, zie ook de één-na-laatste alinea van de tekst. Er worden wel af en toe vleermuisexcursies georganiseerd. Meer info is te vinden op de site van het Zuid-Hollands Landschap, www.zuidhollandslandschap.nl

    04 november 2014

  5. anoniem

    Ik heb er zelf 10 jaar gewoond, ja echt in het bos, maar die bunker met dat radioactieve logo heb ik nooit kunnen vinden...en geloof me, ik liep niet zo vaak op de aangelegde paden ;-)

    03 april 2015

  6. anoniem

    Vleermuizen en bunker liefhebbers mogen niet eens van dichtbij het beton bewonderen. Deze bunkers zijn uniek, in mijn ogen verziekt door niet originele hekwerken. Moge het ooit een museum worden. Vind het laten zien wat oorlog inhoud veel belangrijker dan vleermuizen.

    06 april 2015

  7. Redactie

    Van terreinbeheerders horen we dat er helaas veelvuldig sprake is van vandalisme in veel van de terreinen waar bunkers aanwezig zijn. Waar mogelijk wordt gekeken naar oplossingen waar zowel de natuur als het erfgoed baat bij heeft, zoals het project dat in Hoek van Holland van start gaat: http://www.erfgoedhuis-zh.nl/actueel/nieuws/q/nid/189

    07 april 2015

  8. anoniem

    Bestaat er een platte grond van destijds toen de bunkers nog in tact waren?

    04 mei 2015

  9. Redactie

    Tip: Het Nationaal Archief heeft een groot deel van het 'Bunkerarchief' gedigitaliseerd, het archief van het Bureau Registratie Verdedigingswerken. Het bevat kaarten en tekeningen van de ca. 2000 bunkers die tijdens de Duitse bezetting zijn gebouwd. Zie http://www.nationaalarchief.nl/actueel/nieuws/bunkerarchief-digitaal-beschikbaar

    06 mei 2015

  10. anoniem

    Zonde dat geen enkele bunker toegankelijk is gemaakt. Ideaal voor jeugd om iets mee te krijgen van WO II

    03 januari 2017

  11. Redactie

    Tip: In de buurt zijn wel andere bunkers die toegankelijk zijn, zie bv het Atlantikwallmuseum Hoek van Holland.

    11 januari 2017

  12. anoniem

    Ben het eens met vele wandelaars, onze tweede wereldoorlog is belangrijker dan vleermuizen Is het in de toekomst niet mogelijk er een paar open te stellen voor scholieren en belangstellende Je vraagt er een kleine bijdrage voor en kan dan ook veel oud hout opruimen Heerlijk bos om door te lopen MLantinga

    15 januari 2017

  13. anoniem

    Dat Atlantikwall museum is slechts 20 x per jaar een paar uur open. Het Staelduinse bos zou een route langs de bunkers kunnen maken. Dat verhoogt de waarde van het bos , want bunkers kan je dan wel afsluiten , maar blijven toch lokken. En de echte bunkerliefhebber sloopt heus niet. dat de illegale vandalen , en grafitti klodderaars.

    10 april 2017

  14. Redactie

    Interessant idee. Ik raad u aan om eens contact op te nemen met de beheerder van het terrein, het Zuid-Hollands Landschap. Wie weet zijn er mogelijkheden. Nog even over het Atlantikwallmuseum: alle Atlantikwallmusea langs de kust worden volledig door vrijwilligers gerund en dat heeft zijn weerslag op de openingstijden.

    13 april 2017

  15. anoniem

    Gisteren hier geweest, en werkelijk indrukwekkend, het mag al een wonder heten dat ze niet zijn gesloopt, Nederland en Historie gaan vaak niet samen. Het is erg jammer dat er niet tenminste 1 of 2 bunkers zijn opengesteld, hebben de vleermuizen geen ruimte genoeg....ben pas in België geweest in Oostende en daar staan aan de haven een paar weliswaar kleine bunkers, maar zo open voor publiek met fatsoenlijke verlichting erin en zowaar geen graffiti, top!! Waarom kan dat nou hier eens nooit, alles moet dicht, want oeps stel je voor dat je een schrammetje oploopt, dan zijn de rapen gaar en worden we aangeklaagd, stop nu toch eens met die onzin, gooi er 1 of 2 open voor publiek, zoals al eerder hier vermeld het blijft lonken. Je mag er niet dichtbij komen, maar gezien de vele platgetrapte paden blijft men het doen, ik ook.....ik weet wel wat de oplossing word, hekken eromheen, want geloof niet dat er ook maar ooit eentje word opengesteld. Ik klink misschien wat negatief maar waarom moet hier in Nederland altijd alles op slot en mag je nergens in, ben ook pas in Frankrijk geweest bij de Todt bunkers daar ligt er eentje geheel in puin, met allerlei brokken beton, uit stekende stukken betonijzer...maar je kan er zo op, de Fransen denken, haal je je open, haal je je open, maar je kan zelf beslissen of je erin gaat ja of nee, heerlijk!! Maar verder mooi stukje historie hier!!

    01 oktober 2017

  16. Redactie

    Uiteraard is het aan de eigenaar van het terrein of en hoe het mogelijk is de bunkers open te stellen. Er wordt de laatste jaren juist veel aan toegankelijkheid gedaan, denk aan activiteiten in het kader van Bunkerdag eerder dit jaar. Verder wordt in het nabijgelegen Vinetaduin één van de bunkers toegankelijk gemaakt voor bezoekers. Tip: hou de website van het Zuid-Hollands Landschap in de gaten voor updates en excursies.

    03 oktober 2017

  17. anoniem

    we komen er net vandaan en liepen, oh hoe ondeugend bij de bunkers sprong er opeens een goed gecamoufleerde bunkerw... eh nee boswachter uit t groen wat we wel niet ah doen waren... tja wat denk je de bunkers bekijken natuurlijk met 2 gasten van 13 en 17, daar kwamen we voor, wat dachten we wel niet, het was HUN bos... weg alle spanning vd bunkers bezoeken, gelijk maar naar huis gegaan... succes boswachter met JOUW bos... sorry hoor...

    04 november 2018

  18. anoniem

    Vlakbij het bunkerdorp stond een grote boerderij van de familie Van Der Helm. Het kan ook een andere Familienaam zijn, maar deze naam staat mij voor de geest. Het was eind jaren 1950 en ik was ongeveer 5 jaar toen het Gilde uit de Elandstraat in Den Haag zijn zomerkamp mocht opslaan. We sliepen op strozakken van Jute en mijn oudste zus Riet moest toezien op de kinderen. Ik was nog te jong om aan alles mee te doen. Het bunkerdorp vonden alle kinderen spannend en angstig om te betreden. Sommige bunkers waren reeds afgesloten maar toch weer opengebroken. De geur van het Bunkerdorp is altijd in mijn geheugen blijven hangen. In het gezin Van Der Helm was een klein meisje van 5 jaar dat Ria heette. En dat was mijn eerste grote liefde. We reden samen op de Lorrie tussen het groen. Niemand lette op ons als de groep naar het strand was vertrokken. De naam Van Der Helm kan een vergissing zijn, maar Ria zal ik niet vergeten. Herman de Vries Amsterdam 75 jaar oud

    29 maart 2019

  19. Redactie

    @Herman de Vries Wat een lief verhaal, dank voor het delen.

    01 april 2019

  20. anoniem

    Vorig jaar met mijn zoontje daar gaan wandelen, en inderdaad van het pad af de bunkers dichterbij bezichtigd. Heel spannend natuurlijk.... en ergens ver van het pad achter één van de bunkers.... een deken, tapijt of iets dergelijks, met rood en rare vormen.... grote stukken plastic er vlakbij..... mijn zoontje gezegd eraf te te blijven, snel wat foto's gemaakt en terug naar ons vakantiehuisje. Aldaar contact met de politie opgenomen, uitgelegd wat wij hadden gezien en foto's doorgeappt. Ik dacht serieus een in stukken gereten lijk ofzo, leek net of je losse darmen onder dat rode deken zag liggen. Politie vond het interessant genoeg om dit 'plaats delict' nader te inspecteren, dachten zelf mogelijk een lijk of een dood gedumpt huisdier, schijnt ook nogal eens voor te komen. Aan de telefoon bleek het onmogelijk hen de juiste plaats te duiden. Dus.... weer terug naar dat bos, dat hele bos doorgewandeld, en zij op onderzoek uit. Uiteindelijk komen ze terug (ik mocht natuurlijk niet opnieuw naar die plek) bleek het een beschimmeld dekbed whahahahahaha waarschijnlijk iemand illegaal gekampeerd. Maar wij hebben de grootste lol om het avontuur met het 'lijk' gehad

    01 augustus 2019

  21. Redactie

    Dat zijn de betere anekdotes! :-)

    06 augustus 2019

  22. anoniem

    In het Vinetaduin in Hoek van Holland is een munitiebunker (bunker Bremen) opgeknapt tot een museum (met rondleiding) Iedere zaterdagmiddag open van 1 tot 4 uur of voor scholen/groepen op afspraak. Zie website Stichting FortHvH tel: 0174 382 898 (ook op zaterdag en donderdagmiddag te bereiken.

    15 oktober 2019

  23. Redactie

    Mooie tip, dank!

    22 oktober 2019

  24. anoniem

    Leuk om te lezen ben er vaak geweest , bunkers hebben nog steeds mijn interesse en niet alleen in het staelduinse bos,ook in de hoek zijn veel bunkers een aantal zijn er onder het zand verstopt bij het dorp waar de oude camping was .

    23 oktober 2019

Plaats reactie

Om spam te voorkomen, stellen wij u een eenvoudige vraag. Vult u alstublieft het antwoord hieronder in.